Hương đất, hương lúa thoang thoảng của vùng ngoại thành yên bình như níu chân Hoàng Minh lại, nhưng tâm trí cậu vẫn không ngừng vật lộn với những suy nghĩ của riêng mình. Cậu biết rằng mình cần phải tìm một cách nào đó để những dấu chân tình nguyện của mình, những dấu chân của sự chân thành, có thể dần dần in sâu vào thế giới của cô gái trầm tĩnh ấy, nhưng làm thế nào đây? Câu hỏi đó cứ lẩn khuất trong tâm trí cậu, giữa tiếng chim hót líu lo và sự xôn xao của đoàn tình nguyện đang rục rịch chuẩn bị cho một ngày làm việc mới.
Ánh bình minh mơn man trên những mái ngói rêu phong, len lỏi qua kẽ lá của những hàng cây cổ thụ, vẽ nên những vệt sáng lấp lánh trên con đường đất còn ướt sương đêm. Không khí buổi sớm ở Đường Lâm trong lành đến lạ, cái se lạnh đầu mùa thu Hà Nội ôm ấp lấy da thịt, khiến hơi thở ai cũng hóa thành làn khói trắng mong manh mỗi khi thốt ra lời. Tiếng chim hót líu lo từ đâu đó trong lùm cây, hòa vào tiếng xe máy thưa thớt từ xa vọng lại, và tiếng nói chuyện râm ran của các tình nguyện viên đang tập trung tại sân trường tiểu học. Một buổi sáng hứa hẹn đầy năng lượng, dù trong lòng Hoàng Minh vẫn còn vương vấn chút bỡ ngỡ và lo lắng.
Cậu đứng lẫn trong đám đông, cố gắng hít thở thật sâu để xua đi cái cảm giác lạc lõng. Dáng người hơi gầy nhưng chắc khỏe của cậu có vẻ nhỏ bé hơn hẳn khi đứng cạnh những người bạn năng động, tự tin. Đôi mắt toát lên vẻ ngơ ngác thường thấy của một chàng trai tỉnh lẻ mới lên thành phố, nhưng sâu thẳm bên trong lại ẩn chứa sự quan sát tỉ mỉ. Hoàng Minh cẩn thận lắng nghe Hải Anh, trưởng đoàn, đang phổ biến kế hoạch cho ngày đầu tiên. Cô gái với mái tóc đuôi ngựa gọn gàng, trông mạnh mẽ và cá tính, giọng nói dứt khoát của cô vang lên rõ ràng giữa không gian rộng mở: "Chào mừng tất cả các bạn đến với ngày tình nguyện đầu tiên! Hôm nay, chúng ta sẽ tập trung vào việc dọn dẹp và chuẩn bị cho các hoạt động văn hóa, giáo dục trong những ngày tới!"
Hoàng Minh đưa mắt tìm kiếm Lê Ngân. Cô ấy đứng cách đó không xa, mái tóc đen dài buông xõa nhẹ nhàng trên vai, mặc chiếc áo khoác mỏng màu trung tính, không quá nổi bật nhưng lại toát lên vẻ thanh lịch rất riêng. Đôi mắt sâu và trầm của cô lướt qua mọi người, rồi dừng lại ở những mái nhà cổ kính xung quanh, như đang tìm kiếm điều gì đó. Vẻ trầm tĩnh ấy của Ngân khiến Hoàng Minh cảm thấy vừa thân thuộc, vừa xa cách. Cô không nói gì, chỉ lắng nghe một cách chăm chú, như thể mọi thứ đang diễn ra đều được cô thu vào trong tâm hồn tinh tế của mình. Cậu cảm thấy một sự rung động nhẹ nhàng, một khao khát muốn được hiểu rõ hơn về thế giới nội tâm của cô gái ấy.
Ngay cạnh Hải Anh, Quang Huy đứng đó, nổi bật với vẻ ngoài điển trai và phong thái tự tin. Cậu ta mặc một chiếc áo phông gọn gàng, khoác ngoài là chiếc áo gió thể thao, trông rất năng động. Khi Hải Anh vừa dứt lời, Quang Huy đã nhanh chóng tiếp lời, giọng nói dứt khoát và đầy tính xây dựng: "Theo em, với số lượng người thế này, chúng ta nên chia thành ba nhóm chính: một nhóm phụ trách dọn dẹp và cải tạo, một nhóm chuyên về hậu cần và vật tư, và một nhóm chuẩn bị nội dung cho các hoạt động văn hóa, giáo dục. Như vậy sẽ tối ưu hóa được nguồn lực và hoàn thành công việc hiệu quả nhất." Cậu ta nói một cách trôi chảy, chuyên nghiệp, ánh mắt tự tin giao tiếp với Hải Anh và cả những người xung quanh. Hoàng Minh nghe thấy tiếng xì xào khen ngợi từ vài bạn nữ đứng gần đó.
"Đấy, thấy chưa," Đức Anh thì thầm vào tai Hoàng Minh, khẽ đẩy vai cậu. Đức Anh với vóc dáng cân đối, năng động, khuôn mặt sáng sủa và đôi mắt tinh nghịch, lúc nào cũng tràn đầy năng lượng. "Thằng Huy lại được dịp thể hiện rồi. Lúc nào cũng phải là tâm điểm mới chịu được."
Hoàng Minh chỉ khẽ gật đầu, trong lòng lại dấy lên một cảm giác khó chịu quen thuộc. Cậu biết Đức Anh không có ý xấu, nhưng câu nói ấy lại càng khoét sâu vào nỗi tự ti của cậu. Hoàng Minh cảm thấy mình như một mảnh ghép lạc lõng trong bức tranh sống động này. Cậu muốn được như Quang Huy, tự tin, năng động, luôn biết cách tỏa sáng. Nhưng cậu lại chỉ có thể nép mình trong bóng tối, cẩn trọng quan sát.
Hải Anh mỉm cười gật đầu với Quang Huy: "Ý kiến rất hay, Huy. Vậy thì bây giờ chúng ta sẽ phân công cụ thể nhé." Cô bắt đầu gọi tên từng người, phân vào các nhóm. Hoàng Minh nghe tên mình được gọi vào nhóm dọn dẹp và cải tạo, cùng với Đức Anh. Cậu cảm thấy một chút nhẹ nhõm, ít nhất thì cậu cũng có Đức Anh ở bên. Nhưng khi cậu liếc nhìn sang, Lê Ngân lại được phân vào nhóm chuẩn bị nội dung, cùng với Thảo Vy. Cậu nhìn thấy ánh mắt Ngân khẽ nheo lại, rồi mỉm cười nhẹ với Thảo Vy, có lẽ là hài lòng với nhiệm vụ của mình. Khoảng cách giữa cậu và Ngân lại được định hình rõ ràng hơn ngay từ đầu ngày. Hoàng Minh tự nhủ, dù ở bất cứ nhóm nào, cậu cũng sẽ cố gắng hết sức mình. Cậu muốn chứng tỏ rằng dù không nói nhiều, không nổi bật, nhưng cậu vẫn có thể đóng góp, vẫn có thể là một phần đáng giá của chuyến đi này. Cậu muốn để những dấu chân của sự chân thành in sâu vào vùng đất này, và quan trọng hơn, vào tâm trí của Lê Ngân. Cậu sẽ không bỏ cuộc.
***
Nắng đã lên cao, xuyên qua những tán lá xanh rì, rọi thẳng xuống khu đất hoang hóa cạnh sân trường, nơi Hoàng Minh và Đức Anh đang miệt mài làm việc. Khoảng 9 giờ sáng, không khí đã ấm áp hơn nhiều, gió nhẹ thổi qua mang theo mùi đất mới đào xới, mùi cỏ khô và lá mục. Tiếng xẻng cào đất, tiếng chổi quét rào rào, tiếng cào lá xào xạc hòa cùng tiếng trò chuyện rôm rả của các nhóm tình nguyện viên tạo nên một bản giao hưởng lao động đầy sức sống. Đâu đó xa xa, tiếng chó sủa vang vọng, rồi lại chìm vào sự náo nhiệt của buổi sáng.
Hoàng Minh mặc chiếc áo phông đã thấm mồ hôi, mái tóc đen cắt ngắn gọn gàng cũng bết lại trên trán. Cậu và Đức Anh được giao nhiệm vụ dọn dẹp một góc sân bỏ hoang, nơi chất đầy gạch đá cũ kỹ, cỏ dại mọc um tùm. Mỗi nhát xẻng xuống đất, mỗi viên gạch được bê lên đều đòi hỏi sức lực và sự tập trung. Mồ hôi lấm tấm trên trán Minh, chảy dài xuống thái dương, nhưng cậu không hề than vãn. Cậu cẩn thận nhặt từng mảnh vỡ, từng viên gạch, xếp chúng gọn gàng sang một bên. Đôi mắt cậu vẫn không ngừng quan sát xung quanh, đặc biệt là về phía Lê Ngân.
Cô ấy đang ở phía bên kia sân trường, cùng với nhóm của mình, sơn sửa lại một bức tường cũ kỹ. Dáng người mảnh mai, thanh thoát của cô nổi bật giữa màu sơn trắng. Cô cầm cọ, nhẹ nhàng lướt từng nét, tỉ mỉ và cẩn trọng. Mái tóc đen dài được buộc gọn gàng sau gáy, để lộ chiếc cổ thanh tú. Cô mặc chiếc áo phông đơn giản nhưng sạch sẽ, tay áo xắn lên đến khuỷu tay. Hoàng Minh nhận thấy cô làm việc rất tập trung, đôi mắt trầm tĩnh ấy luôn dán vào bức tường, như thể mỗi nét cọ đều mang theo một tâm tư. Nhìn Ngân, cậu thấy một vẻ đẹp của sự tinh tế và tâm hồn sâu sắc, một vẻ đẹp không cần phô trương nhưng vẫn thu hút mọi ánh nhìn. Cậu cảm thấy sức lực trong mình như được tiếp thêm, muốn làm việc thật tốt, thật nhanh để có thể đến gần cô hơn, dù chỉ là để giúp đỡ.
"Mệt phết nhỉ Minh! Nhưng mà vui!" Đức Anh vừa nói vừa vác một bao cỏ khô to tướng, đặt xuống đất. Cậu ta thở dốc, lau mồ hôi bằng mu bàn tay. "Cứ như thế này thì tối về ngủ thẳng cẳng luôn."
Hoàng Minh mỉm cười nhẹ, giọng nói hơi khàn vì mệt: "Ừ, cũng đỡ hơn ngồi trong thư viện... Ít ra thì mình cũng thấy mình có ích hơn." Cậu đang cố gắng bê một chồng gạch khá nặng, bước đi cẩn trọng. Mỗi bước chân là một sự cố gắng.
Phía xa, Quang Huy đang hướng dẫn một nhóm khác lắp đặt thiết bị cho một sân khấu nhỏ. Cậu ta vẫn giữ phong thái năng động và tự tin. Giọng nói của cậu ta vang vọng, rõ ràng: "Mọi người chú ý căn chỉnh cho thẳng nhé, đừng để lệch! Cái này cần sự chính xác cao đấy!" Cậu ta liên tục đi lại, kiểm tra, đưa ra lời khuyên, thu hút sự chú ý của mọi người. Dáng vẻ của cậu ta toát lên vẻ một người lãnh đạo bẩm sinh, khiến Hoàng Minh không khỏi so sánh với sự rụt rè của mình.
Trong lúc đang cố gắng đặt chồng gạch xuống, vì quá tập trung vào việc quan sát Lê Ngân và so sánh mình với Quang Huy, Hoàng Minh vô tình trượt chân. "Rầm!" Một chồng gạch nhỏ đổ sụp xuống, gây ra một tiếng động khá lớn, làm văng tung tóe bụi đất. Cậu giật mình, vội vàng cúi xuống nhặt.
Tiếng động bất ngờ khiến vài người xung quanh giật mình quay lại nhìn. Hoàng Minh cảm thấy mặt mình nóng ran vì ngượng. Cậu vội vàng nhìn về phía Lê Ngân. Cô ấy cũng thoáng giật mình, đôi mắt sâu thẳm khẽ mở to, nhìn về phía cậu. Ánh mắt ấy có chút lo lắng, một tia quan tâm nhẹ lướt qua, nhưng cũng nhanh chóng quay đi, tiếp tục công việc của mình như thể chưa có chuyện gì xảy ra. Dù chỉ là một khoảnh khắc rất ngắn ngủi, nhưng nó đủ để làm tim Hoàng Minh đập lỗi nhịp. Cậu không biết đó là sự quan tâm thực sự hay chỉ là một phản ứng tự nhiên.
Ngay lúc đó, Quang Huy, người đang đứng không xa, nhanh chóng bước đến. Cậu ta mỉm cười rạng rỡ, một nụ cười tự tin mà Hoàng Minh chưa bao giờ có được. "Minh không sao chứ? Có vẻ hơi nặng đó." Quang Huy nói, rồi không đợi Hoàng Minh trả lời, cậu ta đã nhanh chóng cúi xuống, bắt đầu xếp lại những viên gạch một cách gọn gàng, thuần thục. "Để Huy giúp một tay. Mấy cái này phải xếp cho chắc, không dễ đổ lắm." Dáng vẻ nhiệt tình và sự tự tin của Quang Huy khiến Hoàng Minh cảm thấy mình càng thêm vụng về và kém cỏi. Cậu chỉ biết gật đầu, lí nhí: "Cảm ơn Huy..." Cậu cảm thấy một sự ngột ngạt khó tả, một chút biết ơn pha lẫn sự khó chịu. Dù Quang Huy có ý tốt, nhưng sự xuất hiện của cậu ta luôn khiến Hoàng Minh cảm thấy mình bị lép vế. Cậu ước gì mình có thể tự mình làm tốt mọi việc, không cần ai phải giúp đỡ, đặc biệt là khi có Lê Ngân ở gần. Cậu khao khát được cô chú ý bằng chính nỗ lực của mình, chứ không phải qua sự vụng về của bản thân hay sự giúp đỡ của người khác.
***
Mặt trời đã lên đến đỉnh đầu, nắng chói chang nhuộm vàng cả không gian, nhưng dưới tán cây cổ thụ lớn gần sân trường, một bầu không khí dịu mát vẫn bao trùm. Tiếng gió xào xạc qua tán lá, tiếng cười đùa của trẻ con từ ngôi trường tiểu học vọng lại xa xa, cùng tiếng trò chuyện nhỏ của các tình nguyện viên đang nghỉ giải lao tạo nên một khung cảnh yên bình hiếm có sau những giờ làm việc mệt nhọc. Từ phía nhà bếp, thoang thoảng mùi thức ăn đang được chuẩn bị cho bữa trưa, khiến bụng ai cũng réo lên.
Hoàng Minh ngồi tựa lưng vào gốc cây sần sùi, cảm nhận sự mát lạnh của vỏ cây thấm qua lớp áo. Cậu uống cạn chai nước, cảm thấy cổ họng dịu lại, rồi lau đi những giọt mồ hôi còn đọng trên trán. Toàn thân cậu đau nhức, nhưng trong lòng lại có chút tự hào. Cậu đã làm việc rất chăm chỉ, đã hoàn thành nhiệm vụ được giao một cách tỉ mỉ nhất có thể. Dù mệt mỏi, nhưng cảm giác được cống hiến, được làm một điều gì đó ý nghĩa, đã xua đi phần nào những muộn phiền trong lòng.
Cậu đưa mắt nhìn sang. Lê Ngân đang ngồi cùng với Thảo Vy và một vài bạn khác, cách cậu không xa. Cô vẫn giữ vẻ điềm tĩnh thường thấy, mái tóc đen buông xõa đã hơi lấm tấm bụi sơn, nhưng điều đó không làm mất đi vẻ thanh thoát của cô. Cô đang nói chuyện với Thảo Vy, giọng nói nhẹ nhàng, đôi khi khẽ mỉm cười. Thảo Vy, với khuôn mặt tròn và đôi mắt to tròn đáng yêu, luôn rạng rỡ và tràn đầy năng lượng, đang kể cho Ngân nghe điều gì đó với vẻ hào hứng. Hoàng Minh thầm nghĩ, ngay cả khi nghỉ ngơi, Ngân vẫn có một sức hút kỳ lạ, một vẻ đẹp nội tâm mà cậu muốn khám phá.
Đột nhiên, Quang Huy xuất hiện. Cậu ta bước đi đầy tự tin, trên môi nở nụ cười rạng rỡ, chào hỏi mọi người một cách thân thiện. Mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía cậu ta, như thể cậu ta là trung tâm của mọi sự chú ý. Cậu ta dừng lại trước mặt Hoàng Minh, với một vẻ mặt có vẻ quan tâm.
"Minh làm tốt lắm! Khu vực này khá nặng nhọc. Có cần Huy giúp gì không?" Quang Huy nói, giọng điệu thân thiện, nhưng trong tai Hoàng Minh lại nghe thấy một sự kiểm tra, một sự khẳng định ngầm về khả năng của mình. Nụ cười rạng rỡ của Huy, thay vì làm cậu ấm lòng, lại khiến cậu cảm thấy một áp lực vô hình.
Hoàng Minh hơi giật mình, vội vàng đứng thẳng người dậy. Cậu nở một nụ cười gượng gạo, giọng nói vẫn còn chút ngập ngừng: "À... không, tôi ổn rồi. Cảm ơn Huy." Cậu không muốn thừa nhận rằng mình vẫn còn mệt, không muốn cho Quang Huy thấy bất kỳ dấu hiệu yếu đuối nào.
Quang Huy gật đầu, ánh mắt lướt qua khu vực mà Minh và Đức Anh vừa dọn dẹp, rồi lại nhìn về phía Minh với vẻ hài lòng. "Tốt. Chúng ta cần những người chăm chỉ như Minh ở đây." Nói rồi, cậu ta vỗ nhẹ vào vai Hoàng Minh, rồi tiếp tục bước đi, chào hỏi những người khác.
Ngay sau khi Quang Huy đi khuất, Đức Anh ngồi xuống bên cạnh Hoàng Minh, khẽ bĩu môi: "Thằng cha đó cứ như muốn thể hiện mọi lúc mọi nơi ấy nhỉ? Cứ như thể mình là người hùng cứu vớt thế giới không bằng."
Hoàng Minh không nói gì, chỉ khẽ thở dài. Cậu biết Đức Anh nói đúng, nhưng cậu cũng không thể phủ nhận rằng Quang Huy thực sự rất giỏi, rất năng động. Điều đó càng khiến cậu cảm thấy tự ti hơn. Cậu khao khát được Lê Ngân chú ý, được cô đánh giá cao bằng chính sự nỗ lực của mình, bằng sự chân thành của một chàng trai không biết nói lời hoa mỹ hay phô trương. Cậu muốn cô nhìn thấy sự cố gắng của cậu, những giọt mồ hôi cậu đã đổ ra, chứ không phải là vẻ ngoài hào nhoáng hay khả năng lãnh đạo như Quang Huy. Cậu muốn chứng tỏ rằng, dù xuất thân khác biệt, dù rụt rè, cậu vẫn có thể bước vào thế giới của cô bằng những giá trị thực chất nhất.
Cậu lại ngước mắt nhìn về phía Lê Ngân. Cô ấy vẫn đang nói chuyện, đôi khi khẽ đưa tay vén lọn tóc vương trên mặt. Hoàng Minh tự hỏi, liệu cô có nhìn thấy sự cố gắng của cậu không? Liệu cô có cảm nhận được những dấu chân tình nguyện mà cậu đang cố gắng in sâu vào ngôi làng này, và vào trái tim cô không? Câu hỏi ấy cứ lẩn quẩn trong đầu Hoàng Minh, giữa cái nắng chói chang và bóng mát dịu dàng của tán cây cổ thụ, giữa sự mệt mỏi của thể xác và khao khát của tâm hồn. Cậu biết rằng chặng đường này còn dài, nhưng cậu sẽ không bỏ cuộc. Những dấu chân đầu tiên đã được in xuống, và cậu tin rằng, theo thời gian, chúng sẽ dẫn cậu đến gần hơn với cô gái Hà Nội trầm tĩnh ấy.