Tiếng đĩa bát lách cách đã tắt hẳn từ lâu, và mùi thức ăn từ nhà bếp đã dần tan vào không khí, để lại một khoảng lặng an bình thấm đẫm mùi đất và cây cỏ. Hoàng Minh đã thức dậy từ rất sớm, ngay khi những hạt sương đêm còn đọng trên lá, để chuẩn bị cho công việc của một ngày mới. Cậu biết, để những dấu chân tình nguyện của mình thực sự có ý nghĩa, không chỉ là sự hiện diện mà còn là sự nỗ lực, là những giọt mồ hôi chân thật nhất. Cái khao khát được Lê Ngân chú ý, được cô đánh giá cao bằng chính sự nỗ lực của mình, bằng sự chân thành của một chàng trai không biết nói lời hoa mỹ hay phô trương, đã trở thành động lực ngầm thôi thúc cậu. Cậu muốn cô nhìn thấy sự cố gắng của cậu, những giọt mồ hôi cậu đã đổ ra, chứ không phải là vẻ ngoài hào nhoáng hay khả năng lãnh đạo như Quang Huy. Cậu muốn chứng tỏ rằng, dù xuất thân khác biệt, dù rụt rè, cậu vẫn có thể bước vào thế giới của cô bằng những giá trị thực chất nhất.
Sáng nay, cậu được phân công giúp đỡ một gia đình sửa lại hàng rào tre bị đổ sau một trận mưa lớn. Ngôi nhà nhỏ nằm nép mình bên con đường làng quanh co, mái ngói đã bạc màu theo năm tháng, bao quanh là một khu vườn xanh tốt với đủ loại cây trái. Tiếng cuốc chim đều đặn vang lên trong không gian tĩnh lặng của buổi sáng, hòa cùng tiếng xẻng lách cách khi Hoàng Minh cật lực đào đất, cố định lại những cọc tre. Mỗi nhát cuốc, mỗi động tác đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và sức lực, nhưng cậu không một lời than vãn. Mồ hôi đã lấm tấm trên trán, rồi theo từng đường nét khuôn mặt chảy xuống thái dương, cổ áo. Cậu dùng mu bàn tay quệt vội, đôi mắt vẫn chăm chú vào công việc. Những thanh tre khô cứng, sần sùi, khi được dựng lại thẳng hàng, vững chãi, lại mang một vẻ đẹp mộc mạc, bền bỉ đến lạ.
Bà cụ chủ nhà, với mái tóc bạc phơ vấn gọn, khuôn mặt hiền lành và đôi mắt đã hằn lên vết chân chim của thời gian, ngồi trên chiếc ghế đẩu tre, tay mân mê chiếc quạt mo, thỉnh thoảng lại đưa mắt nhìn Hoàng Minh với vẻ trìu mến. "Thằng bé này giỏi quá, cảm ơn cháu nhiều lắm," bà cụ nói, giọng run run vì tuổi tác, nhưng ánh mắt lại tràn đầy sự biết ơn. Hoàng Minh ngẩng đầu lên, nở một nụ cười hiền lành, những hạt mồ hôi phản chiếu ánh nắng ban mai lấp lánh trên làn da. "Dạ, bác cứ để cháu làm ạ, không sao đâu ạ. Cháu làm quen rồi," cậu đáp, giọng nói nhỏ nhẹ nhưng đầy chân thành. Cậu cảm thấy một sự ấm áp lan tỏa trong lòng khi nhận được nụ cười phúc hậu của bà. Đó là một cảm giác bình dị, nhưng đủ để xua đi phần nào sự mệt mỏi. Cậu lại cúi xuống, nắn nót dựng lại từng thanh tre, như thể đang xây dựng một điều gì đó thật vững chắc, không chỉ cho ngôi nhà này mà còn cho chính những giá trị mà cậu muốn theo đuổi. Mùi đất ẩm sau đêm mưa, mùi tre khô và một chút mùi mồ hôi thoang thoảng quyện vào nhau, tạo nên một bản hòa tấu của sự lao động và cuộc sống thôn dã.
Xa xa, cách đó không xa lắm, là khu trường học làng, nơi nhóm của Lê Ngân đang hướng dẫn các em nhỏ vẽ tranh. Từ vị trí của mình, Hoàng Minh không thể nhìn rõ, nhưng cậu có thể cảm nhận được không khí vui tươi, rộn ràng của tiếng trẻ thơ. Cậu không hề hay biết, ở một góc sân trường, dưới bóng mát của cây đa cổ thụ, Lê Ngân, với mái tóc đen dài buông xõa đã được buộc gọn gàng một cách tùy tiện, đang ngồi xổm cạnh một nhóm trẻ nhỏ. Tay cô cầm cây bút chì, khẽ hướng dẫn một cậu bé đang say sưa tô màu bức tranh của mình.
Cô mặc một chiếc áo phông trắng đơn giản, chiếc quần jeans đã cũ, nhưng vẫn toát lên vẻ thanh thoát, tinh tế. Dù đang cười nói với lũ trẻ, nhưng ánh mắt cô thỉnh thoảng lại lướt qua hàng rào tre, nơi Hoàng Minh đang miệt mài làm việc. Cô không nhìn thẳng, chỉ là một cái liếc mắt rất nhanh, rất khẽ, nhưng đủ để cô nhận ra hình dáng quen thuộc ấy. Cô thấy cậu đang cúi mình, cần mẫn với từng thanh tre, thấy những giọt mồ hôi trên trán cậu lấp lánh dưới nắng. Cô không biết tại sao, nhưng hình ảnh đó lại khắc sâu vào tâm trí cô một cách lạ kỳ. Không phải là sự phô trương, không phải là lời nói hoa mỹ, mà là sự im lặng, cần mẫn và chân thành trong từng động tác.
"Các con vẽ cây tre thật to nhé, giống như cây tre ở đầu làng mình ấy," Lê Ngân nhẹ nhàng nói, giọng cô dịu dàng và đầy khuyến khích. Một cô bé với đôi mắt đen láy ngước nhìn Ngân, hỏi: "Cô ơi, cây tre có phải là biểu tượng của quê hương mình không ạ?" Ngân khẽ mỉm cười, gật đầu: "Đúng rồi con. Cây tre kiên cường, dẻo dai, giống như con người Việt Nam mình vậy. Nó còn giúp giữ đất, giữ làng nữa đấy." Cô bé gật gù, rồi lại cặm cụi tô màu cho những cây tre xanh mướt trong bức tranh của mình. Ngân lại đưa mắt nhìn về phía Hoàng Minh. Cậu vẫn đang làm việc, không một chút ngơi nghỉ. Trong lòng cô, một cảm xúc khó gọi tên nhẹ nhàng dâng lên. Cô thấy sự kiên cường, dẻo dai ấy không chỉ có ở cây tre, mà còn ở chính con người đang cố định từng thanh tre kia. Một sự kiên trì thầm lặng, không cần ai phải biết, không cần ai phải ca ngợi, nhưng lại có sức lay động đến lạ.
***
Tiếng trống báo hiệu giờ ăn trưa vang lên rộn rã, phá tan bầu không khí tĩnh lặng của buổi sáng. Nắng đã lên cao, gay gắt hơn, rải những tia vàng chóe xuống khắp nẻo đường làng. Hoàng Minh dừng tay, lưng đau nhức, nhưng trong lòng lại cảm thấy một sự thỏa mãn khó tả. Cậu đã hoàn thành xong phần hàng rào được giao, những thanh tre thẳng tắp, vững chãi như một lời khẳng định cho sự cố gắng của cậu. Cậu đi rửa tay chân qua loa dưới vòi nước công cộng, rồi quay về khu nhà ăn tập thể. Mùi khói bếp từ xa vọng lại, cùng với mùi cơm nóng và thức ăn, khiến bụng cậu réo lên bần bật.
Khu nhà ăn là một sân rộng được dựng tạm bằng mái bạt, bên dưới kê những chiếc bàn dài và ghế nhựa. Các tình nguyện viên ngồi túm tụm, trò chuyện rôm rả sau một buổi sáng làm việc vất vả. Hoàng Minh tìm một chỗ trống, ngồi xuống bên cạnh Đức Anh và Thảo Vy. Đức Anh đã ăn được nửa suất cơm, vừa nhai vừa nói chuyện với Thảo Vy, khuôn mặt sáng bừng vẻ năng động và nhiệt tình. Thảo Vy, với mái tóc nhuộm nâu hạt dẻ, đang khẽ cười khúc khích trước câu chuyện đùa của Đức Anh.
"Thằng Minh nay làm như trâu ấy nhỉ, chắc tối nay ngủ không biết trời đất gì luôn," Đức Anh nói, quay sang Minh với ánh mắt tinh nghịch. "Nhìn mặt mày là biết mệt lắm rồi. Nhưng mà công nhận, mày làm việc chăm chỉ thật đấy."
Hoàng Minh chỉ cười gượng gạo, cầm bát cơm lên và bắt đầu ăn. Cậu thực sự rất đói. Những miếng cơm trộn lẫn rau xào và thịt kho tuy đạm bạc nhưng lại có một hương vị thơm ngon đặc biệt sau những giờ lao động. Cậu thỉnh thoảng liếc nhìn sang nhóm của Lê Ngân, nơi cô đang ngồi cùng với Thảo Vy và Mai Chi. Ngân vẫn trầm tĩnh như mọi khi, mái tóc đen dài buông xõa nhẹ nhàng trên vai, đôi khi cô khẽ đưa tay vén lọn tóc vương trên mặt. Cô đang nói chuyện với Mai Chi, giọng nói nhỏ nhẹ, đôi lúc khẽ mỉm cười. Nụ cười ấy, dù chỉ là một thoáng, cũng đủ khiến trái tim Hoàng Minh xao xuyến.
Quang Huy ngồi ở một bàn khác, cách đó không xa, nhưng dường như luôn là trung tâm của mọi sự chú ý. Cậu ta nói chuyện hoạt bát, với một nhóm các tình nguyện viên khác, thỉnh thoảng lại hướng ánh mắt về phía Ngân, nụ cười rạng rỡ và phong thái tự tin toát lên vẻ thu hút. Hoàng Minh cảm thấy một chút chạnh lòng khi thấy sự nổi bật của Huy. Cậu ta dường như luôn biết cách để tỏa sáng, để được mọi người chú ý, đặc biệt là Ngân. Trong khi cậu, Hoàng Minh, chỉ biết cặm cụi làm việc, hy vọng rằng sự chân thành của mình sẽ được cô nhận ra. Cảm giác tự ti lại len lỏi, bủa vây lấy cậu. Khoảng cách giữa một chàng trai tỉnh lẻ rụt rè và một cô gái Hà Nội gốc tinh tế, cùng với sự xuất hiện của một đối thủ như Quang Huy, khiến cậu cảm thấy mình thật nhỏ bé.
Một lúc sau, khi Hoàng Minh đang cố gắng đẩy hết những suy nghĩ miên man ra khỏi đầu để tập trung vào bữa ăn, Quang Huy bất ngờ xuất hiện. Cậu ta bước đến, đứng ngay cạnh bàn của Hoàng Minh, với một vẻ mặt chuyên nghiệp và nụ cười luôn thường trực.
"Hoàng Minh, khu vực hàng rào đã xong chưa? Có cần thêm người hỗ trợ kỹ thuật không?" Quang Huy hỏi, giọng điệu thân thiện, nhưng trong đó ẩn chứa một sự kiểm tra, một sự khẳng định về vai trò điều phối của cậu ta. Ánh mắt Huy lướt qua Minh, rồi lại nhìn về phía khu vực hàng rào vừa được sửa.
Hoàng Minh hơi giật mình, vội vàng đặt bát đũa xuống. Cậu nở một nụ cười gượng gạo, giọng nói vẫn còn chút ngập ngừng: "Dạ, em... em đã làm xong phần cơ bản rồi ạ. Bà cụ bảo là ổn rồi ạ." Cậu không muốn thừa nhận rằng mình vẫn còn mệt, không muốn cho Quang Huy thấy bất kỳ dấu hiệu yếu đuối nào. Cậu muốn thể hiện sự tự tin, dù trong lòng đang có chút ghen tị và áp lực.
Quang Huy gật đầu, ánh mắt lướt qua Minh rồi lại nhìn về phía Ngân, như muốn chắc chắn rằng cô cũng đang chứng kiến cuộc đối thoại này. "Tốt. Chúng ta cần những người chăm chỉ và có trách nhiệm như Minh ở đây. Nếu có bất cứ vấn đề gì, cứ nói với Huy nhé. Có gì khó khăn cứ để Huy lo!" Cậu ta vỗ nhẹ vào vai Hoàng Minh, rồi tiếp tục bước đi, chào hỏi những người khác với vẻ tự tin và chuyên nghiệp.
Đức Anh khẽ bĩu môi khi Quang Huy đi khuất. "Thằng cha đó cứ như muốn thể hiện mọi lúc mọi nơi ấy nhỉ? Cứ như thể mình là người hùng cứu vớt thế giới không bằng. Mà cái giọng điệu của nó nghe cứ kiểu... khách sáo giả tạo sao ấy."
Hoàng Minh không nói gì, chỉ khẽ thở dài. Cậu biết Đức Anh nói đúng, nhưng cậu cũng không thể phủ nhận rằng Quang Huy thực sự rất giỏi, rất năng động. Điều đó càng khiến cậu cảm thấy tự ti hơn. Cậu khao khát được Lê Ngân chú ý, được cô đánh giá cao bằng chính sự nỗ lực của mình, bằng sự chân thành của một chàng trai không biết nói lời hoa mỹ hay phô trương. Cậu muốn cô nhìn thấy sự cố gắng của cậu, những giọt mồ hôi cậu đã đổ ra, chứ không phải là vẻ ngoài hào nhoáng hay khả năng lãnh đạo như Quang Huy. Cậu muốn chứng tỏ rằng, dù xuất thân khác biệt, dù rụt rè, cậu vẫn có thể bước vào thế giới của cô bằng những giá trị thực chất nhất. Nắng gắt giữa trưa dường như càng làm tăng thêm sự bức bối trong lòng cậu.
***
Buổi chiều trôi qua nhanh chóng với những công việc lặt vặt nhưng không kém phần ý nghĩa. Hoàng Minh tiếp tục giúp đỡ người dân trong làng sửa sang nhà cửa, thu dọn vệ sinh, dù thể xác đã mỏi nhừ. Đến chiều muộn, khi ánh nắng đã dịu bớt, ngả dần sang một màu vàng mật ong ấm áp, cậu mới hoàn thành xong nhiệm vụ cuối cùng của ngày. Cảm giác mệt mỏi thể chất bao trùm lấy toàn thân, nhưng trong lòng cậu lại có một sự nhẹ nhõm, thanh thản khó tả. Cậu đi tìm một gốc cây cổ thụ lớn ven đường, nơi có bóng mát rợp cả một khoảng sân, ngồi tựa lưng vào thân cây sần sùi, thở phào nhẹ nhõm.
Cậu nhắm mắt lại, cảm nhận làn gió nhẹ thoảng qua, mang theo mùi rơm khô từ cánh đồng xa xa, mùi đất và cây cỏ của làng quê. Tiếng chim hót líu lo trên những tán cây xanh, tiếng trẻ con chơi đùa đâu đó, và tiếng xóm làng vọng lại xa xa, tạo nên một bản giao hưởng bình yên. Cậu lau đi những giọt mồ hôi còn sót lại trên trán, đưa mắt nhìn ngắm cảnh làng quê thanh bình. Những mái nhà ngói đỏ ẩn hiện dưới hàng cây xanh, con đường đất nhỏ uốn lượn, và những thửa ruộng lúa đang ngả màu vàng ươm báo hiệu một mùa gặt bội thu. Trong khoảnh khắc đó, tâm hồn cậu cảm thấy thư thái hơn đôi chút, những lo toan, những áp lực từ thành phố dường như tan biến. Cậu hít một hơi thật sâu, cảm nhận sự trong lành của không khí, và một chút bình yên hiếm hoi len lỏi vào từng ngóc ngách tâm hồn.
Vừa lúc đó, Lê Ngân đi ngang qua. Cô vừa từ khu vực dạy học trở về, trên tay cầm một chiếc nón lá, có vẻ như một món quà từ các em nhỏ hoặc người dân. Mái tóc đen dài của cô bay nhẹ trong gió chiều, tạo nên một vẻ đẹp dịu dàng, thoát tục. Cô mặc một chiếc áo sơ mi mỏng màu xanh nhạt, chiếc quần vải ống rộng thoải mái, nhưng vẫn giữ được nét thanh lịch vốn có. Dưới ánh nắng chiều vàng dịu, bóng cô đổ dài trên con đường đất, tựa như một bức tranh thủy mặc.
Ánh mắt hai người vô tình chạm nhau. Hoàng Minh giật mình mở mắt, nhìn thấy Ngân. Cô cũng khẽ dừng bước, ánh mắt trầm tĩnh của cô lướt qua khuôn mặt cậu, dừng lại ở đôi mắt mệt mỏi nhưng vẫn ánh lên sự kiên trì và chân thành. Cậu thấy trong ánh mắt cô có một điều gì đó khác lạ, không phải là sự thờ ơ hay lạnh lùng thường thấy, mà là một sự quan sát tinh tế, một chút suy tư, và cả một vẻ đồng cảm không lời.
Ngân không nói gì. Cô chỉ khẽ gật đầu một cái thật nhẹ, rất khẽ, như một lời động viên thầm lặng, một sự công nhận vô hình. Cái gật đầu ấy không hề vội vã, nó mang theo một chút gì đó của sự thấu hiểu, của sự trân trọng những nỗ lực mà cô đã âm thầm chứng kiến suốt cả ngày. Sau cái gật đầu đó, cô tiếp tục bước đi, nhẹ nhàng và thanh thoát, để lại phía sau một làn hương thoang thoảng của gió và đất.
Hoàng Minh nhìn theo bóng Ngân cho đến khi cô khuất hẳn sau khúc cua. Cậu vẫn ngồi đó, dựa vào gốc cây cổ thụ, nhưng trong lòng cậu không còn cảm giác mệt mỏi hay tự ti nữa. Thay vào đó, một luồng hơi ấm lạ lùng dâng lên, lan tỏa khắp cơ thể, xua tan đi phần nào sự nhức mỏi. Cái gật đầu nhẹ của Ngân, không một lời nói, nhưng lại có sức mạnh hơn bất kỳ lời động viên nào. Nó như một tia nắng nhỏ giữa chiều tà, sưởi ấm tâm hồn cậu, khiến cậu cảm thấy những nỗ lực của mình không hề vô nghĩa. Cô đã nhìn thấy cậu, đã nhận ra sự cố gắng của cậu. Ánh mắt và cái gật đầu nhẹ của Lê Ngân cho thấy cô đã bắt đầu chú ý và nhìn nhận những khía cạnh sâu sắc hơn, chân thật hơn của Hoàng Minh, vượt qua vẻ rụt rè ban đầu. Sự kiên trì và nỗ lực bền bỉ của Hoàng Minh trong công việc tình nguyện đã là yếu tố quan trọng giúp anh vượt qua tự ti và dần giành được sự công nhận, không chỉ từ người khác mà còn từ chính bản thân anh.
Cậu mỉm cười nhẹ, một nụ cười không còn gượng gạo mà đầy vẻ mãn nguyện. Những dấu chân tình nguyện mà cậu đã in xuống ngôi làng này, không chỉ là những dấu chân vật lý trên đất, mà còn là những dấu ấn nhỏ bé, thầm lặng trong lòng cô gái Hà Nội trầm tĩnh ấy. Cậu biết rằng chặng đường này còn dài, nhưng cậu sẽ không bỏ cuộc. Bởi vì, dẫu cho có những áp lực, những tự ti, và những thử thách, thì chỉ cần một ánh mắt, một cử chỉ nhỏ của cô cũng đủ để thắp lên trong cậu một niềm tin mãnh liệt. Hơi ấm giữa nắng chiều ấy, tựa như một lời hứa thầm lặng, rằng những điều chân thành nhất, dù không nói thành lời, vẫn có thể được cảm nhận sâu sắc nhất.