Mưa phùn vẫn rơi, tí tách không dứt, và trong lòng Hoàng Minh, một sự bấp bênh, một nỗi lo lắng về những điều chưa được nói ra, về những khoảng cách sẽ được thử thách trong tương lai, cứ lớn dần, báo hiệu cho những diễn biến phức tạp sắp tới. Anh Khoa đã nói đúng. Khoảng cách lớn nhất không phải là địa lý, mà là sự im lặng. Nhưng làm sao để phá vỡ bức tường im lặng ấy, khi mà ngay cả những ý nghĩ đơn giản nhất cũng dễ dàng bị gạt sang một bên? Anh không tìm được câu trả lời trong màn mưa mịt mờ ngoài ô cửa sổ Quán Cà phê "Hoa Sữa", chỉ thấy cái lạnh thấm sâu hơn vào từng thớ thịt.
***
Buổi chiều hôm sau, bầu trời Hà Nội vẫn âm u, nhuộm một màu xám xịt buồn tẻ, như thể cố giữ lại những hạt mưa phùn còn vương vấn trong không khí. Gió nhẹ luồn qua những tán cây bàng lá đỏ, mang theo hơi lạnh se se báo hiệu một cơn mưa nữa sắp kéo đến. Trong một phòng họp nhỏ nằm ở tầng hai của khu giảng đường mới, Đại học Ngoại Thương, không khí có vẻ đối lập hoàn toàn với sự ảm đạm bên ngoài. Tiếng bàn ghế cọ xát, tiếng xì xào to nhỏ của các sinh viên, và thỉnh thoảng là tiếng cười khúc khích tạo nên một sự sôi nổi, pha lẫn chút tạp âm từ tiếng xe cộ vội vã bên ngoài. Căn phòng với những bức tường sơn màu kem nhạt và chiếc bàn gỗ dài ở giữa, nơi những tờ giấy ghi chú và laptop nằm rải rác, đang là nơi tụ họp của nhóm sinh viên chuẩn bị cho chuyến đi thực tế sắp tới.
Ngọc, lớp phó học tập với mái tóc thẳng mượt và cặp kính cận, ngồi ở vị trí chủ tọa. Cô gõ nhẹ cây bút xuống mặt bàn, cố gắng thu hút sự chú ý của mọi người. "Các bạn trật tự đi nào! Chúng ta còn nhiều hạng mục cần thống nhất trước chuyến đi." Giọng nói của cô rõ ràng, dứt khoát, mang theo cái uy của một người có trách nhiệm. "Vậy về phần chi phí ăn ở, theo dự kiến ban đầu là khoảng 2 triệu đồng một bạn cho toàn bộ chuyến đi năm ngày, bao gồm cả vé tham quan và di chuyển. Có bạn nào có ý kiến khác không?"
Hoàng Minh ngồi nép vào một góc, tay giữ chặt chiếc bút bi, nét mặt hơi căng thẳng. Anh đã chuẩn bị sẵn một vài ý tưởng để tiết kiệm chi phí, biết rằng không phải ai trong lớp cũng có điều kiện thoải mái. Anh quan sát những người bạn xung quanh, từ những gương mặt vô tư cười đùa đến những ánh mắt nghiêm túc ghi chép. Bên cạnh anh, Đức Anh đang lướt điện thoại, thỉnh thoảng lại ngẩng lên nhìn quanh. Phía đối diện, Quang Huy ngồi thẳng lưng, phong thái tự tin toát ra từ mỗi cử chỉ, mỗi ánh mắt. Chiếc áo sơ mi kẻ caro nhã nhặn càng làm nổi bật vẻ ngoài sáng sủa của nó. Cậu ta đang mỉm cười nhẹ, như thể đã có sẵn một phương án trong đầu.
Lê Ngân ngồi cách Hoàng Minh một vài ghế, ở phía bên kia bàn. Cô khoác một chiếc áo len mỏng màu ghi, mái tóc đen dài buông xõa che đi một phần khuôn mặt thanh tú. Đôi mắt sâu của cô lướt qua từng người, rồi dừng lại ở Hoàng Minh một lúc lâu, như muốn đọc được suy nghĩ của nó. Cô cảm nhận được sự căng thẳng trong không khí, một điều gì đó khó nói đang lẩn khuất.
Khi không ai lên tiếng, Quang Huy chậm rãi cất lời, giọng nói rành mạch và tự tin, thu hút sự chú ý của mọi người. "Theo em thì mình nên ưu tiên chất lượng một chút để đảm bảo an toàn và sức khỏe cho cả nhóm. Em có quen một bên dịch vụ du lịch chuyên tổ chức tour cho sinh viên, họ có thể hỗ trợ xe chất lượng cao, có điều hòa, và chỗ ở tiện nghi hơn, dạng homestay hoặc khách sạn mini sạch sẽ. Giá cả cũng không quá chênh lệch nhiều so với dự kiến ban đầu, có khi còn rẻ hơn một chút nếu mình đi đông." Quang Huy vừa nói vừa lướt trên tablet, rồi đưa ra một vài hình ảnh về xe và chỗ ở. "Em nghĩ an toàn là trên hết, nhất là khi mình đi đến những vùng núi, đường sá có thể khó khăn."
Lời Quang Huy vừa dứt, một vài bạn đã gật gù tán thành. Đức Anh hào hứng chen vào: "Đúng rồi đấy! Đi chơi mà cứ lo lắng chi phí thì mất vui. Có Huy lo thì yên tâm rồi!"
Hoàng Minh nghe Quang Huy nói, trong lòng dấy lên một cảm giác chênh vênh khó tả. Phương án của Huy nghe có vẻ hợp lý, chuyên nghiệp, và quan trọng là nó giải quyết được nỗi lo về an toàn – điều mà một nhóm sinh viên đi xa thường quan tâm. Nhưng đồng thời, anh cũng nghĩ đến những bạn sinh viên có hoàn cảnh khó khăn hơn, những người có thể phải đắn đo rất nhiều với khoản tiền 2 triệu đồng. Anh hít một hơi thật sâu, cảm thấy hơi rụt rè nhưng vẫn cố gắng.
"Em nghĩ mình có thể thử phương án tự túc đi xe bus địa phương để tiết kiệm chi phí cho các bạn có hoàn cảnh khó khăn hơn," Hoàng Minh cất lời, giọng anh nhỏ nhẹ, hơi ngập ngừng, gần như bị lẫn vào tiếng rì rầm của những người xung quanh. "Hoặc có thể tìm homestay giá rẻ hơn một chút... Em có tìm hiểu một vài chỗ, họ có thể hỗ trợ giá tốt cho sinh viên nếu mình liên hệ sớm." Anh cảm thấy gò má nóng bừng, ánh mắt lướt qua mọi người một cách dè dặt, rồi dừng lại ở Lê Ngân, như muốn tìm kiếm một sự đồng tình nào đó.
Đức Anh, ngồi cạnh Hoàng Minh, vỗ vai nó một cái rõ mạnh. "Thôi Minh ơi, đi chuyến này là trải nghiệm mà, tiện nghi chút cũng được. Với lại xe bus địa phương phức tạp lắm, cứ đi mấy tiếng lại phải đổi chuyến, mệt người. Với lại đi chuyến này là mình đi khảo sát chứ có phải đi phượt đâu mà tiết kiệm quá đáng thế. Có gì khó khăn cứ để Huy lo!" Đức Anh nói nhanh và nhiều, tiếng cười thoải mái của nó vang lên, khiến ý kiến của Hoàng Minh càng trở nên lạc lõng.
Ngân nhìn Hoàng Minh. Cô thấy ánh mắt anh hơi cụp xuống khi lời nói của Đức Anh dứt. Cô cũng thấy sự rụt rè trong cách anh trình bày, và cả sự thất vọng lướt qua trong đôi mắt anh. Cô biết Minh luôn suy nghĩ cho người khác, luôn cố gắng tìm những giải pháp thực tế nhất. Cô muốn lên tiếng ủng hộ, nhưng những lời nói của Quang Huy về sự an toàn và tiện nghi cũng có lý lẽ riêng của nó. Hơn nữa, việc phản bác lại số đông trong một buổi họp như thế này không phải là điều cô thường làm. Cô không muốn gây ra một sự khó xử không cần thiết.
Cô chậm rãi lên tiếng, giọng nói nhẹ nhàng nhưng đủ rõ để mọi người nghe thấy. "Phương án của Huy cũng có lý, đảm bảo an toàn cho cả nhóm, đặc biệt là khi mình đi đến vùng lạ. Nhưng Minh nói cũng đúng, cần cân nhắc chi phí để phù hợp với nhiều bạn hơn. Có lẽ mình nên có hai phương án, hoặc tìm một giải pháp dung hòa?"
Ngọc, người đang cố gắng điều hành cuộc họp, nhìn Ngân rồi nhìn Minh. Cô hiểu ý Ngân, nhưng thời gian có hạn và mọi người dường như đã nghiêng về phía Quang Huy. "Thôi được rồi, vậy mình cứ ưu tiên phương án của Huy trước nhé, để Huy liên hệ thử xem sao. Nếu có gì không ổn hoặc chi phí vượt quá nhiều, chúng ta sẽ xem xét lại. Còn bây giờ, chúng ta sẽ thảo luận về nội dung chuyên môn..."
Lời nói của Ngọc như một dấu chấm hết cho ý kiến của Hoàng Minh. Anh cảm thấy một sự thất vọng len lỏi, không phải vì ý kiến của mình bị bác bỏ, mà là vì cảm giác lạc lõng. Anh đã cố gắng suy nghĩ, đã cố gắng tìm kiếm, nhưng những điều anh nghĩ là tốt, là thiết thực, lại trở nên tầm thường, thậm chí là không phù hợp trong mắt mọi người. Anh nhìn Lê Ngân, thấy cô vẫn trầm tư nhìn về phía trước, ánh mắt không còn dừng lại ở anh nữa. Trong khoảnh khắc đó, anh cảm thấy một khoảng cách vô hình, không chỉ giữa anh và nhóm, mà còn giữa anh và Ngân, ngày càng lớn dần. Nó không phải là điều gì đó hữu hình, nhưng nó lại nặng trĩu hơn bất kỳ gánh nặng nào anh từng mang. Anh là một chàng trai tỉnh lẻ, xuất thân không mấy khá giả, luôn phải cân nhắc từng đồng. Những người bạn của anh, đặc biệt là Quang Huy và cả Ngân, dường như đến từ một thế giới khác, nơi những lo toan về chi phí không phải là ưu tiên hàng đầu, nơi họ có thể dễ dàng chọn lựa sự tiện nghi và an toàn mà không cần phải đắn đo nhiều.
Buổi họp tiếp tục với những thảo luận về nội dung chuyên môn, về các đề tài nghiên cứu, về việc phân công nhiệm vụ. Hoàng Minh cố gắng tập trung, nhưng tâm trí anh cứ lơ lửng, vướng mắc vào cái cảm giác bị gạt bỏ vừa rồi. Anh cảm thấy mình như một mảnh ghép lạc loài trong bức tranh chung, một người đến từ một thế giới khác, với những ưu tiên và góc nhìn khác biệt.
***
Hoàng hôn buông xuống, nhuộm màu cam đỏ lên nền trời xám xịt, nhưng không đủ để xua đi cái lạnh đang len lỏi khắp phố phường Hà Nội. Mưa phùn bắt đầu rơi lất phất, từng hạt nhỏ li ti đậu trên tóc, trên vai áo, tạo thành những chấm ẩm ướt loang lổ. Hoàng Minh rời khỏi trường, bước chân nặng trĩu. Anh không đi cùng Đức Anh, người đã nán lại để bàn bạc thêm với Quang Huy về chuyện thuê xe. Anh muốn một mình đối diện với những suy nghĩ đang cuộn xoáy trong lòng.
Anh đi bộ chậm rãi về phía bến xe buýt gần trường, cảm nhận rõ rệt cái lạnh se sắt của cuối thu đầu đông đang cắt vào da thịt. Mùi khói xe, bụi đường hòa lẫn với mùi ẩm ướt của mưa, tạo nên một thứ hương vị đặc trưng của Hà Nội những ngày này. Dưới mái che đơn giản của bến xe, vài người đang đứng đợi, gương mặt ai nấy đều mang vẻ mệt mỏi sau một ngày làm việc. Tiếng xe buýt phanh két, tiếng còi xe inh ỏi, tiếng rao vặt của những người bán hàng rong từ xa vọng lại, tất cả đều trở nên mờ nhạt trong tâm trí anh.
Hoàng Minh tựa lưng vào cột, nhìn những giọt mưa phùn rơi, đôi mắt xa xăm. "Chẳng lẽ, mình luôn là người lạc loài?" anh tự hỏi trong đầu, giọng độc thoại nội tâm trầm buồn. "Những điều mình nghĩ là tốt, là tiết kiệm, lại trở nên tầm thường trong mắt họ sao? Khoảng cách đó, không chỉ là tiền bạc, mà là cả một thế giới khác biệt." Anh nhớ lại ánh mắt của Lê Ngân, sự trầm tư của cô khi anh đưa ra ý kiến. Cô đã không hoàn toàn ủng hộ anh, nhưng cũng không hoàn toàn bác bỏ. Điều đó khiến anh càng thêm bối rối. Anh biết Ngân không phải là người coi trọng vật chất, nhưng cô lớn lên trong một môi trường khác, nơi những tiện nghi cơ bản đã là điều hiển nhiên. Có lẽ, cô không thể thực sự hiểu được nỗi lo lắng của một người phải chắt chiu từng đồng như anh.
Nỗi cô đơn gặm nhấm trong lòng anh. Anh, một chàng trai tỉnh lẻ, từ khi đặt chân lên Hà Nội đã luôn cố gắng hòa nhập, cố gắng chứng tỏ mình không thua kém bất kỳ ai. Anh đã nỗ lực học tập, đã tìm kiếm cơ hội, đã từng bước vươn lên. Nhưng mỗi khi anh nghĩ mình đã tiến gần hơn đến thế giới của những người bạn thành phố, một sự kiện nào đó lại xảy ra, nhắc nhở anh về cái ranh giới vô hình ấy. Anh nhớ lại những lời Anh Khoa đã nói tối qua: "Những cơ hội lớn thường đi kèm với những đánh đổi lớn. Nhất là những cơ hội có thể thay đổi cả cuộc đời mình... Điều quan trọng là em biết mình muốn gì, và sẵn sàng chấp nhận những gì mình phải từ bỏ. Cả những người xung quanh nữa."
Anh Khoa đã nói về "những người xung quanh", và trong khoảnh khắc đó, anh chỉ nghĩ đến Lê Ngân. Anh sợ rằng, những lựa chọn của anh, những con đường anh sẽ đi, sẽ tạo nên một khoảng cách không thể nào bù đắp được. Anh sợ cô sẽ không hiểu, hoặc không thể chấp nhận được một Hoàng Minh đầy tham vọng, không còn rụt rè như trước. Nhưng hôm nay, chính sự rụt rè ấy, chính cái suy nghĩ vì người khác ấy lại khiến anh cảm thấy mình thấp kém hơn.
Anh chợt nhận ra mình đang run rẩy, không hẳn vì cái rét ngọt của Hà Nội, mà vì một nỗi bất lực đang bao trùm. Anh khao khát được vươn lên, được thành công, không chỉ vì bản thân mà còn vì những người thân yêu ở quê nhà. Anh khao khát được đứng ngang hàng với Ngân, không phải bằng tiền bạc, mà bằng năng lực, bằng giá trị của bản thân. Nhưng liệu điều đó có thực sự xóa nhòa được khoảng cách của xuất thân, của những trải nghiệm sống khác biệt?
Chiếc khăn len dệt tay mà Ngân từng tặng anh, dù không hiện diện ở đây, nhưng hình ảnh của nó như một hơi ấm xa xăm, một sợi dây liên kết mong manh trong tâm trí anh. Nó nhắc nhở anh về những gì anh có thể mất, về những điều quý giá anh đang cố gắng gìn giữ. Nhưng liệu sợi dây ấy có đủ bền chặt để giữ lấy anh, khi những con đường anh chọn có thể đưa anh đi rất xa, rất xa Hà Nội, rất xa những điều anh đã quen thuộc, rất xa cả cô?
Một chiếc xe buýt dừng lại, cửa mở ra với tiếng hơi nén xì xì. Hoàng Minh bước lên, tìm một chỗ ngồi gần cửa sổ, nhìn ra màn mưa phùn đang giăng mắc khắp nơi. Thành phố chìm trong một màu xám mờ ảo, những ánh đèn đường bắt đầu le lói, hắt lên những vệt sáng yếu ớt trên mặt đường ướt át. Anh đưa tay chạm vào cửa kính lạnh ngắt, cảm thấy mình cô độc biết bao. Nỗi tự ti về xuất thân lại trỗi dậy mạnh mẽ, như một bóng ma dai dẳng không chịu buông tha. Anh biết mình cần phải mạnh mẽ hơn, quyết đoán hơn, nhưng đôi khi, chỉ một lời nói vô tình, một ánh mắt lướt qua cũng đủ khiến anh lung lay, khiến anh nghi ngờ về con đường mình đang đi.
Khoảng cách ấy, nó không chỉ là một khái niệm trừu tượng, mà là một cảm giác rất thật, đang gặm nhấm tâm hồn anh.
***
Đêm dần buông, mang theo cái lạnh ẩm ướt sau cơn mưa phùn dai dẳng. Ánh đèn đường vàng hắt hiu bắt đầu thắp sáng khắp các con phố, phản chiếu lung linh trên mặt đường còn ướt. Lê Ngân, sau khi về nhà và ăn tối qua loa, vẫn không thể tập trung vào cuốn sách đang đọc dở. Hình ảnh Hoàng Minh trầm mặc trong buổi họp cứ hiện về trong tâm trí cô, cùng với cái cách mà ý kiến của nó bị gạt đi một cách vô tình. Cô thấy sự thất vọng lướt qua trong đôi mắt anh, và cả sự rút lui lặng lẽ của nó vào góc phòng. Điều đó khiến cô trăn trở.
Cô quyết định ra ngoài, tìm kiếm sự bình yên mà Hồ Gươm thường mang lại cho tâm hồn cô những lúc bối rối. Cô khoác chiếc áo khoác dày, quàng thêm chiếc khăn len màu xanh rêu – chiếc khăn mà Hoàng Minh đã từng quàng cho cô trong một chiều đông rét buốt. Mùi hương vải len, pha chút hương thoang thoảng của sương đêm và cái mùi đặc trưng của Hà Nội ẩm ướt, khiến cô cảm thấy vừa ấm áp vừa có chút bâng khuâng.
Hồ Gươm về đêm, sau cơn mưa, mang một vẻ đẹp tĩnh lặng và huyền ảo. Mặt nước đen sẫm, phản chiếu lung linh những ánh đèn vàng từ Tháp Rùa, Đền Ngọc Sơn và những công trình kiến trúc Pháp cổ kính bao quanh. Tiếng sóng vỗ nhẹ vào bờ, tiếng gió thổi rì rào qua hàng cây cổ thụ, và xa xa là tiếng xe cộ vội vã từ những con phố lớn. Mùi nước hồ trong lành hòa lẫn với mùi cây xanh, đôi khi thoang thoảng mùi hương trầm từ đền, tạo nên một không khí rất riêng của Hà Nội.
Ngân bước chậm rãi bên bờ hồ, ánh mắt dõi theo những ánh đèn phản chiếu trên mặt nước, rồi lại ngước lên nhìn bầu trời đêm đầy sao lấp lánh sau khi mưa tạnh. "Minh... sao cậu ấy lại trầm tính đến vậy?" cô tự hỏi trong lòng, tiếng độc thoại nội tâm vang vọng. "Có phải mình đã vô tâm không? Hay giữa chúng ta, thực sự có một điều gì đó khó nói thành lời, một khoảng cách mà mình chưa bao giờ nhận ra rõ ràng đến thế?"
Cô nhớ lại buổi họp chiều nay, nhớ lại sự tự tin của Quang Huy khi trình bày phương án, và sự rụt rè của Hoàng Minh khi đưa ra ý kiến. Cô không nghi ngờ năng lực của Minh, thậm chí còn khâm phục sự cố gắng và tinh thần vươn lên của nó. Nhưng cô cũng không thể phủ nhận rằng, phương án của Quang Huy có vẻ "an toàn" và "chuyên nghiệp" hơn. Cô đã cố gắng dung hòa, nhưng lời nói của cô dường như không đủ sức nặng để thay đổi quyết định của số đông.
Lê Ngân vuốt nhẹ chiếc khăn len trên cổ, cảm thấy một sự bối rối khó tả về mối quan hệ giữa cô và Hoàng Minh. Cô biết Minh đến từ một miền quê, phải chắt chiu từng đồng để học hành. Còn cô, lớn lên ở Hà Nội, trong một gia đình tuy không quá giàu có nhưng đủ điều kiện để cô không phải lo lắng về những khoản chi phí nhỏ nhặt. Sự khác biệt ấy, cô luôn nghĩ rằng nó không quan trọng, miễn là cả hai cùng nhìn về một hướng. Nhưng hôm nay, cô cảm thấy nó hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết.
Nó không phải là một bức tường hiển hiện, mà là những lớp màn sương mỏng manh, cứ dần dần giăng mắc giữa họ, khiến mọi thứ trở nên mờ ảo. Cô nhận ra Minh ít khi chia sẻ những suy nghĩ sâu kín của mình, đặc biệt là những lo lắng về tương lai, về tài chính. Cô cũng vậy, cô cũng không phải là người dễ dàng bày tỏ cảm xúc. Hai người cứ thế, giữ lại trong lòng những điều chưa nói, và chính sự im lặng ấy lại tạo nên một khoảng trống ngày càng lớn.
Cô nghĩ về những cơ hội học bổng, những chương trình trao đổi sinh viên mà Minh đang tìm hiểu. Anh Khoa đã từng nói với cô rằng Minh là một người rất có tiềm năng, nhưng cũng rất nhiều trăn trở. Liệu Minh có phải đối mặt với một quyết định lớn nào đó, một quyết định có thể thay đổi cả tương lai của nó, và cả mối quan hệ của họ?
Cái rét ngọt của Hà Nội về đêm, mùi ẩm ướt của đất trời sau mưa, tiếng gió heo may thổi qua những ngọn cây, tất cả như hòa vào làm một, tạo nên một bản giao hưởng buồn man mác. Ngân dừng lại bên một chiếc ghế đá, ngồi xuống, nhìn về phía Tháp Rùa. Trong khoảnh khắc ấy, cô cảm thấy một sự bất lực. Cô muốn hiểu Hoàng Minh hơn, muốn chạm đến những góc khuất trong tâm hồn nó, muốn xóa bỏ những khoảng cách vô hình đang tồn tại. Nhưng cô không biết bắt đầu từ đâu, không biết phải làm thế nào.
Cô nhớ lại những lần họ cùng trú mưa dưới mái hiên cũ, những buổi tan học cùng đi xe buýt về. Những kỷ niệm giản dị, êm đềm ấy bỗng trở nên quý giá hơn bao giờ hết, nhưng cũng mong manh hơn bao giờ hết. Cô sợ rằng, nếu họ cứ tiếp tục im lặng, cứ tiếp tục để những điều chưa nói chất chồng, thì một ngày nào đó, những kỷ niệm ấy sẽ chỉ còn là hồi ức xa xăm.
Lê Ngân hít một hơi thật sâu, cảm nhận không khí lạnh lẽo tràn vào lồng ngực. Cô biết, chuyến đi thực tế sắp tới có thể là một cơ hội để họ gần nhau hơn, để phá vỡ những rào cản. Nhưng cô cũng lo sợ, rằng chính chuyến đi ấy, với những khác biệt về điều kiện, về cách sống, sẽ càng làm nổi bật lên những "khoảng cách" mà cả hai đang cố tình lảng tránh. Cô vuốt nhẹ chiếc khăn len một lần nữa, cảm thấy hơi ấm quen thuộc, nhưng trong lòng, một nỗi băn khoăn, một sự hoài nghi về tương lai của mối quan hệ này cứ lớn dần, lẩn khuất trong màn đêm ẩm ướt của Hà Nội.