Nàng bước đi chậm rãi, không biết điểm đến của mình là đâu, hay liệu con đường phía trước có dẫn nàng đến gần hơn với Hoàng Minh, hay chỉ càng đẩy họ ra xa nhau hơn nữa. Nàng chỉ biết rằng, trong lòng nàng, một khoảng trống lớn đang hình thành, và những chiếc lá hoa sữa cuối mùa, nếu có, cũng đã rơi rụng hết, chỉ còn lại mùi hương vương vấn trong ký ức, nhắc nhở nàng về một mùa thu đã qua, và về một tình yêu đang đứng trước ngưỡng cửa của sự im lặng đầy bão tố.
***
Buổi chiều muộn, khi những tia nắng cuối cùng của một ngày se lạnh cố gắng vươn mình qua khung cửa sổ lớn, Hoàng Minh vẫn ngồi lặng lẽ giữa mênh mông sách vở tại Thư viện Quốc gia Việt Nam. Ánh sáng vàng dịu từ những ngọn đèn trần bắt đầu thế chỗ cho thứ ánh sáng tự nhiên đang dần phai nhạt, đổ bóng những kệ sách gỗ cao ngút, tạo nên một không gian vừa trang nghiêm vừa cổ kính. Mùi giấy cũ, mùi mực in, mùi gỗ sồi lâu năm thoang thoảng trong không khí, hòa quyện với chút mùi bụi thời gian đặc trưng, mang đến một cảm giác tĩnh lặng đến lạ lùng. Tiếng lật trang sách khe khẽ, tiếng gõ bàn phím máy tính lách cách xa xa, và tiếng bước chân khẽ khàng của vài người đọc sách cuối giờ chỉ càng làm nổi bật thêm sự yên ắng bao trùm.
Hoàng Minh gục mặt xuống bàn, trước mặt anh là bản nháp bài luận về lịch sử văn học Việt Nam, chi chít những dòng gạch xóa và chú thích bằng bút chì. Anh đã cố gắng tập trung, cố gắng ép mình vào thế giới của những con chữ và ý tưởng, nhưng tâm trí anh cứ như một cánh chim bị lạc, không ngừng bay lượn về những nơi xa xôi, về những câu chuyện chưa thành lời. Áp lực học tập đè nặng lên vai, kỳ vọng từ gia đình ở quê nhà cứ như một sợi dây vô hình siết chặt lấy anh mỗi ngày. Mẹ anh, bà Hoa, giọng nói trong điện thoại luôn đầy hy vọng và tự hào, khiến anh cảm thấy mình không được phép thất bại, không được phép chùn bước. Nhưng Hà Nội rộng lớn này, đôi khi lại khiến một chàng trai tỉnh lẻ như anh cảm thấy lạc lõng đến vô cùng.
Anh thở dài, cầm cây bút chì lên, gạch xóa thêm vài dòng chữ vừa viết, rồi lại buông xuống. Bài luận này, anh đã dành cả tuần để nghiên cứu, nhưng những ý tưởng cứ rối bời trong đầu, chẳng thể nào thành câu thành chữ một cách trọn vẹn. Anh ngước nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi những hàng cây xà cừ cổ thụ đang trút lá, từng chiếc lá vàng khô khốc xoay tít trong làn gió nhẹ trước khi chạm đất. Một làn gió se lạnh lùa qua khe cửa sổ, khiến anh rùng mình khẽ khàng. Cái rét đầu đông của Hà Nội, nó không cắt da cắt thịt như cái rét ở quê anh, mà là một thứ rét ngọt, thấm vào từng thớ thịt, từng mạch máu, đôi khi còn thấm sâu vào cả tâm hồn. Nó khiến người ta khát khao hơi ấm, khát khao sự sẻ chia.
Anh nhớ đến Lê Ngân. Nhớ đến những buổi chiều hai đứa cùng ngồi bên nhau trong thư viện này, không cần nói nhiều, chỉ cần cảm nhận sự hiện diện của đối phương. Lúc đó, sự im lặng không phải là khoảng cách, mà là một ngôn ngữ riêng, một sự thấu hiểu mà không cần bất cứ lời nói nào. Nhưng giờ đây, mọi thứ dường như đã thay đổi. Cuộc gặp gỡ gượng gạo vài hôm trước vẫn ám ảnh anh. Ánh mắt của Ngân, sự thất vọng ẩn hiện trong đó, khiến anh không dám nhìn thẳng. Anh đã muốn nói, muốn giải thích, muốn bày tỏ, nhưng rồi những lời lẽ cứ mắc kẹt trong cổ họng. Cái rụt rè cố hữu của anh, nỗi sợ hãi về sự không tương xứng, về những gánh nặng anh đang mang, tất cả đều biến thành một bức tường vô hình, ngăn anh lại.
*Liệu mình có đang đi đúng hướng?* Anh tự hỏi, vuốt nhẹ lên trang sách cũ kỹ. *Mình đến Hà Nội để học tập, để vươn lên, để không phụ lòng cha mẹ. Nhưng rồi mình có đang đánh mất điều gì đó quan trọng hơn không?* Anh nhớ đến nụ cười của Ngân, nhớ đến ánh mắt tinh tế của cô khi ngắm nhìn một bức tranh, hay khi say sưa kể về một cuốn sách. Cô ấy là một phần của Hà Nội, một phần của cái đẹp, cái thanh lịch mà anh vẫn luôn ngưỡng mộ. Và anh, một chàng trai tỉnh lẻ, liệu có thể thực sự hòa nhập vào thế giới của cô ấy, hay sẽ mãi chỉ là một kẻ đứng bên lề, cố gắng vươn tới?
Nỗi lo hòa nhập, nỗi lo về tương lai, về cơ hội học bổng và công việc tiềm năng đang chờ đợi, tất cả cứ xoáy vào tâm trí anh. Anh đã dành quá nhiều thời gian để nghĩ về những con số, về những kiến thức hàn lâm, mà quên mất rằng có những thứ cảm xúc, những mối quan hệ cũng cần được vun đắp, cần được đối mặt. Anh tự trách mình vì đã không đủ dũng cảm. Không đủ dũng cảm để nói ra những lời lẽ chất chứa trong lòng, không đủ dũng cảm để phá vỡ sự im lặng đang ngày càng trở nên ngột ngạt.
*Ngân có đang nghĩ gì không? Cô ấy có thất vọng về mình lắm không?* Câu hỏi ấy cứ luẩn quẩn trong đầu anh, như một điệp khúc buồn. Anh biết Ngân là một cô gái trầm tĩnh, ít khi bộc lộ cảm xúc ra ngoài. Nhưng anh cũng biết, ẩn sâu bên trong vẻ ngoài có chút lạnh lùng ấy là một tâm hồn tinh tế, nhạy cảm. Cô ấy chắc chắn đã cảm nhận được sự né tránh của anh, sự lúng túng của anh. Và điều đó, khiến anh càng thêm day dứt. Anh đã cố gắng lý giải, rằng mình cần tập trung cho việc học, cho tương lai, nhưng sâu thẳm trong lòng, anh biết đó chỉ là những lời bao biện yếu ớt. Anh sợ hãi. Sợ hãi sự thật, sợ hãi đối diện với chính cảm xúc của mình, và sợ hãi cả sự chấp nhận hay từ chối từ phía Ngân.
Anh gập cuốn sách lại, đặt cây bút chì ngay ngắn lên bàn. Những dòng chữ nguệch ngoạc trên bản nháp vẫn còn đó, nhưng anh biết, chiều nay mình sẽ không thể viết thêm được chữ nào nữa. Ánh mắt anh lại lướt qua khung cửa sổ, nhìn về phía xa xăm, nơi những mái nhà cổ kính của Hà Nội dần chìm vào bóng tối. Những điều chưa nói, những cảm xúc bị kìm nén, chúng cứ lơ lửng trong không khí, nặng trĩu như những đám mây xám xịt không tan trên bầu trời cuối chiều Hà Nội. Anh cảm thấy một nỗi cô đơn dâng lên trong lòng, một nỗi cô đơn thật sự, khác hẳn với sự tĩnh lặng của thư viện. Đây là nỗi cô đơn của một người đang lạc lối giữa những lựa chọn, giữa những kỳ vọng, và giữa một tình cảm không biết nên gọi tên là gì. Anh chỉ ước, giá như có ai đó có thể giúp anh gỡ rối mớ bòng bong trong tâm trí này.
***
Cùng lúc đó, cách đó không xa, Lê Ngân đang đứng lặng trước một bức tranh trừu tượng trong một phòng trưng bày nghệ thuật đương đại nhỏ nằm khuất trong một con ngõ phố cổ. Không gian ở đây hoàn toàn khác biệt so với sự cổ kính của Thư viện Quốc gia. Những bức tường trắng tinh khôi, ánh đèn spotlight tập trung vào từng tác phẩm, tạo nên một bầu không khí hiện đại, tối giản nhưng đầy suy tư. Mùi sơn dầu mới, mùi giấy và gỗ thoang thoảng, hòa cùng thứ không khí trong lành được điều hòa, khiến tâm hồn nàng có chút dịu lại. Tiếng nhạc nền acoustic nhẹ nhàng, không lời, như đang kể một câu chuyện buồn, càng làm tăng thêm sự bâng khuâng trong lòng nàng.
Nàng đứng đó, đôi mắt sâu và trầm, lướt qua những mảng màu, những đường nét mạnh mẽ trên toan. Mỗi tác phẩm nghệ thuật dường như đều ẩn chứa một câu chuyện, một cảm xúc. Nàng cố gắng tìm thấy sự đồng điệu, tìm thấy một mảnh ghép nào đó có thể giải thích được mớ cảm xúc hỗn độn trong lòng mình. Bức tranh trước mặt nàng là một sự pha trộn của những gam màu lạnh: xanh thẫm, xám bạc, và một chút trắng như sương khói. Nó gợi cho nàng về một buổi sáng Hà Nội mưa phùn, với những con phố ướt át và bầu trời nặng trĩu. Cảm giác này, thật quen thuộc.
Nàng đi dạo quanh phòng trưng bày, bước chân nhẹ nhàng trên sàn gỗ bóng loáng, không tạo ra dù chỉ một tiếng động nhỏ. Giữa không gian yên tĩnh và có phần cô tịch ấy, nàng tìm một góc vắng vẻ, nơi có một chiếc ghế dài đặt cạnh cửa sổ, nhìn ra một khoảng sân nhỏ với cây bàng đang lác đác lá vàng. Nàng ngồi xuống, rút từ trong túi xách ra cuốn sổ tay ghi chép chung mà nàng và Hoàng Minh đã dùng để ghi lại những khoảnh khắc, những suy nghĩ ngẫu hứng của mình.
Cuốn sổ đã sờn cũ, bìa da đã bong tróc ở vài chỗ, chứng kiến bao nhiêu kỷ niệm. Nàng lật từng trang, từng trang một, như đang lật lại từng mảnh ký ức. Những dòng chữ của anh, nét vẽ của nàng, những câu trích dẫn từ sách mà họ cùng yêu thích. Rồi nàng dừng lại ở một trang, nơi có bức phác thảo về Hoàng Minh mà nàng đã vẽ vài tuần trước. Bức vẽ ấy đã nắm bắt được vẻ ngơ ngác, hiền lành nhưng cũng đầy suy tư trong đôi mắt của anh. Nàng vuốt nhẹ lên nét chì, cảm nhận sự lạnh lẽo của giấy.
Một nỗi buồn man mác dâng lên, kéo theo một cảm giác yếu đuối mà nàng hiếm khi cho phép mình cảm nhận. Lê Ngân vốn là một cô gái độc lập, mạnh mẽ, luôn giữ cho mình một bức tường vô hình để bảo vệ bản thân khỏi những tổn thương. Nàng ít khi chia sẻ cảm xúc thật của mình, ngay cả với Mai Chi, người bạn thân nhất. Nàng tin rằng mình có thể tự mình đối mặt với mọi thứ. Nhưng giờ đây, trước bức phác thảo của Hoàng Minh, nàng cảm thấy mình thật mỏng manh. Nàng khao khát được sẻ chia, khao khát được thấu hiểu, khao khát được anh ấy nhìn thấy những gì ẩn sâu trong tâm hồn mình.
*Phải chăng mình đã quá khép kín?* Nàng tự hỏi, giọng nói nội tâm chỉ đủ cho mình nàng nghe thấy. *Mình đã quá quen với việc giữ mọi thứ cho riêng mình, đến nỗi quên mất cách mở lòng sao?* Cuộc gặp gỡ ở thư viện cứ lặp đi lặp lại trong tâm trí nàng. Nàng đã nhìn thấy sự lúng túng trong mắt anh, sự né tránh của anh. Nàng đã cố gắng, đã mở lời, nhưng anh lại không đón nhận. Điều đó khiến nàng hoài nghi. Hoài nghi về tình cảm của anh, về những gì họ đã cùng nhau xây dựng. Liệu có phải chỉ mình nàng đang cố gắng níu giữ?
Nàng khẽ phác thảo vài đường chì mờ nhạt lên một trang giấy trống bên cạnh bức vẽ của anh. Là một cành cây khẳng khiu, trơ trụi trong gió đông. Nàng muốn vẽ một cái gì đó để giải tỏa, nhưng những nét vẽ cứ trở nên vô định. Nàng nhìn vào bức vẽ cũ của Hoàng Minh, rồi lại nhìn ra khoảng sân nhỏ bên ngoài, nơi những chiếc lá vàng cuối cùng đang rơi rụng. Có phải tình cảm của họ cũng đang rơi rụng như những chiếc lá ấy không?
Điện thoại nàng rung nhẹ. Là tin nhắn từ Mai Chi: "Ngân ơi, mày sao rồi? Lâu rồi không thấy mày gọi điện. Nhớ đấy nhé!" Nàng mỉm cười nhẹ, một nụ cười nhạt nhòa. Mai Chi luôn quan tâm nàng như vậy, luôn cố gắng gợi mở để nàng chia sẻ. Nhưng nàng, với bản tính cố hữu của mình, chỉ gõ vài chữ: "Mình ổn mà, dạo này bận chút. Mày cũng giữ gìn sức khỏe nhé." Rồi nàng tắt màn hình, không muốn tiếp tục cuộc trò chuyện. Nàng biết, nếu Mai Chi hỏi sâu hơn, nàng sẽ lại không biết phải nói gì. Những điều chưa nói, không chỉ với Hoàng Minh, mà còn với cả chính những người thân thiết nhất.
Nàng lại nhìn vào bức phác thảo của anh. Đây là thứ duy nhất lúc này có thể kết nối nàng với anh, một cách thầm lặng. Nàng ước, giá như anh có thể nhìn thấy bức vẽ này, có thể hiểu được những gì nàng đang muốn nói thông qua nó. Nhưng anh thì sao? Anh có còn nghĩ về nàng không? Hay anh đã hoàn toàn chìm đắm vào thế giới của những con số, những dự án và những kỳ vọng? Khoảng cách vô hình giữa họ, nó không chỉ là sự im lặng, mà còn là sự khác biệt trong cách họ đối mặt với cuộc sống, với những gánh nặng. Nàng muốn là người đồng hành cùng anh, chứ không phải là một người ngoài cuộc. Nhưng để đồng hành, cả hai cần phải cùng nhau bước đi.
Nàng thở dài, cất cuốn sổ tay vào túi xách. Những chiếc lá hoa sữa cuối mùa, nàng đã không còn ngửi thấy mùi hương của chúng nữa. Chỉ còn lại cái rét se lạnh của Hà Nội, và một nỗi cô đơn dâng lên trong lòng, hòa cùng tiếng nhạc acoustic buồn bã. Nàng biết mình không thể cứ mãi trốn tránh. Nhưng làm sao để phá vỡ bức tường im lặng này, khi chính nàng cũng đang giằng xé giữa khao khát được sẻ chia và nỗi sợ hãi tổn thương? Nàng đứng dậy, bước ra khỏi phòng trưng bày, để lại phía sau những bức tranh đầy suy tư, và mang theo trong lòng một nỗi bâng khuâng khó tả.
***
Đêm Hà Nội buông xuống, mang theo cái se lạnh đặc trưng và làn gió heo may lùa qua từng con phố. Tại Quán Cà phê "Hoa Sữa", ánh đèn vàng dịu hắt ra từ những ô cửa kính, tạo nên một không gian ấm cúng, mời gọi giữa cái lạnh của đêm. Ngôi nhà ống cũ được sơn màu xanh ngọc bích nhạt, với ban công nhỏ có giàn hoa giấy đã trơ trụi lá, vẫn đứng đó, như một chứng nhân thầm lặng của bao câu chuyện. Bên trong, mùi cà phê rang xay thơm lừng quyện với mùi trà thảo mộc thoang thoảng, và đôi khi, một làn gió nhẹ mang theo chút mùi hoa sữa cuối mùa còn sót lại từ cây bên đường, lướt qua khung cửa sổ, khẽ khàng gợi lên những ký ức xa xăm. Nhạc acoustic nhẹ nhàng của Trịnh Công Sơn vang lên, hòa cùng tiếng pha chế cà phê lách cách, tiếng trò chuyện thì thầm của vài vị khách quen, và tiếng lật trang sách của một cô gái ngồi ở góc quán.
Hoàng Minh đang đứng sau quầy bar, pha chế một ly latte cho khách. Động tác của anh máy móc, thuần thục, nhưng tâm trí anh lại không hề tập trung vào ly cà phê đang bốc khói. Những suy nghĩ từ chiều ở thư viện vẫn còn vương vấn, nặng trĩu. Anh nhớ lại những dòng gạch xóa trên bản nháp, nhớ đến ánh mắt xa xăm của mình khi nhìn ra ngoài cửa sổ, và cả nỗi cô đơn chợt dâng lên khi đêm xuống.
Anh Khoa, người anh làm cùng quán, đang ngồi ở một chiếc bàn gần đó, đọc báo. Anh là một người trầm tĩnh, đeo kính, mái tóc hơi dài và luôn nở một nụ cười nhẹ. Anh Khoa đã làm ở đây khá lâu, và cũng là người đã hướng dẫn Hoàng Minh khi anh mới vào làm. Anh tinh ý nhận ra sự khác lạ của Minh trong mấy ngày gần đây. Hoàng Minh thường là một người rất chăm chỉ và cẩn thận, nhưng dạo này anh ấy cứ lơ mơ, thỉnh thoảng lại thở dài, ánh mắt thì cứ nhìn đi đâu đó xa xăm.
Anh Khoa gập tờ báo lại, đứng dậy, bước về phía quầy bar. "Dạo này thấy chú mày cứ lơ mơ thế nào ấy, Minh." Anh Khoa nói, giọng điềm đạm, pha chút hóm hỉnh. "Pha cà phê mà cứ như đang ở trên mây vậy."
Hoàng Minh giật mình, quay lại nhìn Anh Khoa, trên môi nở một nụ cười gượng gạo. "Dạ... em xin lỗi anh. Chắc tại em hơi mệt ạ."
"Mệt à?" Anh Khoa nhướng mày, dựa vào quầy bar. "Chú mày mà cũng biết mệt sao? Thường ngày thấy chú mày hăng hái lắm cơ mà." Anh Khoa đặt tay lên vai Hoàng Minh, một cử chỉ nhẹ nhàng nhưng đầy quan tâm. "Cuộc sống mà, có gì cứ đối mặt, đừng để nó gặm nhấm trong lòng. Mệt thì nghỉ, buồn thì tìm người mà nói. Chú mày cứ giữ khư khư trong người thế thì làm sao mà khá lên được?"
Hoàng Minh cúi đầu, ánh mắt tránh né. Anh muốn nói, muốn chia sẻ, nhưng rồi những lời lẽ lại mắc kẹt trong cổ họng. Cái rụt rè cố hữu của anh lại một lần nữa trỗi dậy. "Em... em cũng không biết nữa, anh Khoa ạ." Giọng anh nhỏ nhẹ, gần như thì thầm. "Nhiều chuyện quá, em... em không biết phải làm sao."
Anh Khoa nhìn Minh một lúc lâu, ánh mắt chứa đựng sự từng trải và thấu hiểu. "Chú mày cứ nghĩ quá nhiều rồi. Anh biết chú mày là người có chí, muốn vươn lên. Nhưng đôi khi, vươn lên không có nghĩa là phải gánh vác mọi thứ một mình. Con người ta, ai cũng có lúc yếu lòng, ai cũng cần một chỗ dựa. Có những chuyện, cứ nói ra, dù không giải quyết được ngay, nhưng ít ra cũng nhẹ lòng hơn."
Hoàng Minh ngẩng đầu lên, nhìn vào mắt Anh Khoa. Trong khoảnh khắc đó, anh cảm thấy một chút nhẹ nhõm, một chút ấm áp len lỏi vào trái tim đang lạnh giá. Lời khuyên của Anh Khoa, mặc dù không trực tiếp nói về tình cảm, nhưng lại chạm đúng vào những điều anh đang giằng xé. Đối mặt. Đó là điều anh đang thiếu.
"Em... em sẽ cố gắng ạ." Hoàng Minh nói, giọng vẫn còn ngập ngừng.
Anh Khoa mỉm cười nhẹ. "Cố gắng là tốt. Nhưng nhớ, cố gắng đúng cách. Đừng tự dằn vặt mình quá. Anh thấy chú mày mấy bữa nay cứ nghĩ ngợi lung tung, rồi lại làm việc quá sức. Sức khỏe là quan trọng nhất đấy, nhất là cái rét Hà Nội này."
Hoàng Minh gật đầu, lau quầy bar một cách vô thức. Qua tấm kính cửa sổ, anh nhìn ra ngoài, nơi một chiếc lá vàng cuối cùng của mùa thu vừa lìa cành, xoay tròn theo làn gió heo may rồi nhẹ nhàng chạm đất. Nó gợi cho anh nhớ về những chiếc lá hoa sữa cuối mùa, về mùi hương nồng nàn đã dần phai nhạt, chỉ còn vương vấn trong ký ức. Và anh nhớ đến Ngân. Cô ấy có đang cảm thấy cái lạnh này không? Cô ấy có đang suy nghĩ gì không?
Lời khuyên của Anh Khoa vang vọng trong tâm trí anh: "Đừng để nó gặm nhấm trong lòng." Anh đã để những nỗi lo, những áp lực, và cả những cảm xúc chưa được gọi tên gặm nhấm anh quá lâu rồi. Nỗi tự ti về xuất thân, nỗi sợ hãi không đủ tốt để xứng đáng với Lê Ngân, áp lực từ kỳ vọng gia đình và cơ hội học bổng/công việc, tất cả cứ quấn lấy anh, tạo nên một mớ bòng bong không lối thoát. Anh khao khát được bày tỏ, được giải thoát khỏi gánh nặng này, nhưng lại sợ hãi bị từ chối, sợ hãi làm hỏng mọi thứ.
Trời bắt đầu lất phất mưa phùn. Những hạt mưa li ti đậu trên mặt kính cửa sổ, rồi từ từ trượt xuống, tạo thành những vệt dài mờ ảo. Tiếng mưa rơi tí tách trên mái hiên, hòa cùng tiếng nhạc acoustic, tạo nên một bản giao hưởng buồn bã của đêm Hà Nội. Hơi thở của anh, mỗi khi anh khẽ khàng thở ra, lại hóa thành một làn khói trắng mờ ảo, tan biến vào không khí lạnh buốt. Anh cảm thấy một nỗi cô đơn sâu sắc hơn bao giờ hết, một nỗi cô đơn không chỉ vì không có ai bên cạnh, mà còn vì những điều chưa nói, những cảm xúc bị nén chặt trong lòng.
Hoàng Minh biết, khoảng lặng này, sự xa cách vô hình này, không thể kéo dài mãi. Sẽ có một lúc nào đó, anh phải đối mặt. Phải đối mặt với chính mình, với cảm xúc của mình, và với Lê Ngân. Nhưng khi nào, và bằng cách nào? Anh nhìn ra ngoài màn mưa phùn, nơi những ánh đèn đường mờ ảo hắt xuống những con phố vắng, như những đốm lửa cô độc trong đêm đông Hà Nội. Anh biết, một bước ngoặt là điều không thể tránh khỏi, và có lẽ, nó đã đến rất gần rồi.