Cái lạnh ngọt của Hà Nội vẫn vương vấn khắp nẻo đường, len lỏi qua từng tán cây trơ trụi, thấm đẫm vào từng hơi thở. Sau những suy tư miên man của đêm trước, Hoàng Minh mang theo một quyết tâm mới đến thư viện Quốc gia. Đó không phải là một quyết tâm hùng tráng, mà chỉ là một hạt mầm bé nhỏ của sự chân thành, được ươm mầm từ những tương tác giản dị với Lê Ngân. Cậu tin rằng, chỉ cần là chính mình, và chân thành, có lẽ sẽ có một cánh cửa hé mở.
Cả một buổi chiều muộn, thư viện Quốc gia Việt Nam chìm trong không khí trang nghiêm và tĩnh lặng vốn có. Kiến trúc Pháp cổ kính, tráng lệ với những cột đá lớn sừng sững, những ô cửa sổ cao vút vươn mình đón chút nắng yếu ớt của ngày đầu đông. Ánh sáng vàng dịu từ những chiếc đèn treo trên trần cao, hòa cùng ánh nắng xuyên qua ô kính, tạo nên một không gian vừa ấm cúng vừa cổ kính. Mùi giấy cũ, mực in, gỗ, và thoang thoảng mùi bụi thời gian đặc trưng của những nơi chất chứa tri thức, len lỏi vào từng hơi thở. Tiếng lật trang sách khe khẽ, tiếng gõ bàn phím máy tính nhịp nhàng, tiếng bút viết sột soạt trên giấy, và những tiếng thì thầm nhỏ đủ để không phá vỡ sự tôn nghiêm, tất cả tạo nên một bản giao hưởng của sự tập trung.
Tại một góc bàn trong phòng đọc lớn, Hoàng Minh ngồi đối diện với Lê Ngân và An Nhiên, cùng nhau giải quyết bài tập lớn của môn Văn học Phương Tây. An Nhiên, với mái tóc dài đen và gương mặt thanh tú, thi thoảng lại ngẩng đầu nhìn Minh với ánh mắt ngưỡng mộ khi cậu giải thích một vấn đề khó. Ngân thì vẫn trầm tĩnh như thường lệ, mái tóc đen dài buông xõa nhẹ nhàng trên vai, che khuất một phần khuôn mặt trái xoan thanh tú. Đôi mắt cô sâu và trầm, chăm chú lướt trên từng dòng chữ trong cuốn sách dày, đôi lúc lại khẽ nhíu mày suy tư.
Minh, trong chiếc áo khoác dày cộp và quần jeans giản dị, cố gắng giữ sự tập trung vào bài vở, nhưng khóe mắt cậu vẫn không ngừng liếc nhìn Ngân. Cậu quan sát những cử chỉ nhỏ nhặt của cô: ngón tay thon dài khẽ miết lên mép trang sách, cái nhíu mày rất nhẹ khi gặp một đoạn văn khó hiểu, hay cách cô điều chỉnh lại tư thế ngồi một cách thanh lịch. Mỗi cử động nhỏ ấy đều như một nét vẽ tinh tế, khắc sâu vào tâm trí cậu. Cậu nhớ lại những lời mình đã tự nhủ đêm qua, về sự chân thành và quyết tâm. Cậu muốn kết nối với cô, không phải bằng những lời lẽ hoa mỹ, mà bằng chính con người thật của mình.
"Đoạn này, theo mình thì tác giả muốn nói về sự cô độc của con người trong bối cảnh xã hội công nghiệp hóa," Minh khẽ khàng giải thích, giọng cậu nhỏ nhẹ, đôi lúc hơi ngập ngừng khi nhìn thấy ánh mắt Ngân hướng về phía mình. "Họ lạc lõng giữa những đô thị rộng lớn, giống như... giống như cái cảm giác bỡ ngỡ của mình khi mới lên Hà Nội vậy." Cậu chợt dừng lại, cảm thấy mình đã lỡ lời khi nhắc đến chuyện riêng tư.
Ngân không nói gì, chỉ khẽ gật đầu, đôi mắt vẫn trầm tĩnh nhưng dường như có một tia sáng lóe lên, như thể cô đang thực sự lắng nghe, hoặc đang liên hệ đến điều gì đó trong tâm trí mình. An Nhiên thì gật gù liên tục, tỏ vẻ đồng tình.
Minh cảm thấy được khích lệ. Cậu tiếp tục, "Ở quê mình, có một phong tục thế này. Khi một người đi xa, người thân thường gói cho họ một nắm đất nhỏ từ mảnh vườn nhà, với ý nghĩa để họ không quên cội nguồn, và cũng là để cảm thấy an lòng hơn khi ở nơi đất khách quê người. Mình nghĩ, sự cô độc trong đoạn văn này cũng giống như việc mình rời xa nắm đất nhỏ đó, tự mình phải tìm một điểm tựa mới giữa một thành phố xa lạ." Cậu nhìn Ngân, hy vọng cô ấy sẽ hiểu được điều cậu muốn truyền tải.
Ngân khẽ nhắm mắt, như để cảm nhận lời Minh nói. Rồi cô mở mắt ra, nhìn thẳng vào cậu, đôi môi khẽ mấp máy. "Vậy... cậu có mang theo nắm đất đó không?" Giọng cô nhỏ, trầm, nhưng lại mang một sự quan tâm bất ngờ, không còn chút thờ ơ nào.
Minh hơi bất ngờ trước câu hỏi. Cậu mỉm cười, một nụ cười có chút ngượng ngùng nhưng rất thật. "Mình... mình không mang theo. Nhưng mình luôn nhớ về nó. Và mình nghĩ, Hà Nội, dù xa lạ, cũng đang dần trở thành một 'nắm đất' mới của mình." Lời nói của cậu chất chứa những cảm xúc chân thành, một chút hoài niệm, một chút hy vọng.
Ngân khẽ gật đầu lần nữa, đôi mắt cô lướt qua Minh, rồi lại quay về trang sách, nhưng sâu thẳm trong ánh nhìn ấy, có một sự suy tư, một sự cảm thông lặng lẽ. Cô không nói thêm, nhưng sự lắng nghe và câu hỏi của cô đã là một sự động viên lớn lao đối với Minh. An Nhiên khẽ thì thầm, "Minh giỏi thật đấy, biết liên hệ cả chuyện văn học với cuộc sống."
Bỗng, Minh nảy ra một ý. Cậu nhẹ nhàng mở chiếc cặp của mình, lấy ra cuốn sổ tay ghi chép chung mà cậu và Ngân vẫn thường dùng để ghi lại những điều cần thiết cho bài tập nhóm. Cậu lướt qua những dòng chữ ngay ngắn của Ngân, những công thức hay những ghi chú mạch lạc, rồi dừng lại ở một trang trống. Cậu dùng cây bút chì phác thảo nhanh một khung cảnh đơn sơ: một ngôi nhà nhỏ với hàng rào tre, phía xa là ngọn đồi uốn lượn, và dòng sông hiền hòa chảy qua. Đó là khung cảnh quê hương cậu, nơi cậu đã mang theo trong tâm trí mình. Cậu ghi chú nhỏ bên dưới: "Phần bài tập về chủ nghĩa lãng mạn, có thể tham khảo thêm sách 'Hồi ức quê nhà' của Nguyễn Tuân ở thư viện tầng 3." Rồi cậu nhẹ nhàng đẩy cuốn sổ qua cho Ngân.
Ngân cầm lấy cuốn sổ, đôi mắt cô lướt qua dòng chữ, rồi dừng lại ở hình vẽ phác thảo. Nét vẽ đơn giản nhưng chất chứa cả một thế giới. Một nụ cười rất khẽ, gần như vô hình, thoáng hiện trên môi cô. Cô ngẩng đầu nhìn Minh, khẽ gật đầu. "Cảm ơn cậu," giọng cô thì thầm, và ánh mắt ấy, chứa đựng nhiều điều hơn là một lời cảm ơn thông thường. Minh cảm thấy một luồng ấm áp lan tỏa trong lồng ngực, xua đi cái rét ngọt của Hà Nội. Hạt mầm chân thành của cậu, dường như, đã tìm thấy một chút đất để nảy mầm.
***
Thời gian trôi qua thật chậm trong không gian tĩnh mịch của thư viện. Khi ánh nắng cuối chiều đã hoàn toàn nhường chỗ cho ánh đèn vàng dịu, không khí trong phòng đọc càng thêm phần trầm lắng. Tiếng lật sách vẫn đều đặn, tiếng gõ phím vẫn nhịp nhàng, nhưng một sự thay đổi nhỏ đã len lỏi vào góc bàn của ba người. Hoàng Minh đang tập trung nghiên cứu một cuốn sách dày cộp, cố gắng hiểu sâu hơn về những tư tưởng triết học phức tạp, khi một bóng người cao ráo bỗng đổ dài trên bàn.
Cậu ngẩng đầu lên, và nhận ra Quang Huy đang đứng đó, với nụ cười rạng rỡ và phong thái tự tin quen thuộc. Huy mặc một chiếc áo khoác dạ màu xám thanh lịch, mái tóc được vuốt gel gọn gàng, toát lên vẻ ngoài của một chàng trai Hà Thành sành điệu, hoạt bát. Anh ta có vẻ vừa hoàn thành một công việc quan trọng nào đó, và sự xuất hiện của anh ta ngay lập tức thu hút một vài ánh nhìn tò mò từ các bàn bên cạnh.
"Ngân à, cậu vẫn ở đây à?" Quang Huy cất tiếng, giọng nói tự tin, thoải mái, pha chút thân mật. "Nhóm mình vừa bàn xong kế hoạch cho sự kiện tuần tới, cậu có muốn góp ý thêm không? Mấy đứa đang chờ ý kiến của cậu đấy." Anh ta dựa hờ vào cạnh bàn, không quá gần nhưng đủ để Hoàng Minh cảm thấy không gian chung của ba người bị thu hẹp một cách đáng kể.
Lê Ngân ngẩng đầu lên, đôi mắt cô không biểu lộ quá nhiều cảm xúc, nhưng rõ ràng có một sự thoải mái nhất định trong cách cô đáp lời. "À, Huy đấy à. Mình vẫn đang xem lại chút tài liệu. Chắc là ổn thôi, cứ theo kế hoạch đó đi." Giọng cô nhẹ nhàng, chậm rãi, nhưng không có vẻ gì là khó chịu trước sự gián đoạn này.
Quang Huy khẽ gật đầu, rồi quay sang An Nhiên, nở một nụ cười xã giao. "Chào An Nhiên nhé. Cậu vẫn chăm chỉ như mọi khi." An Nhiên, vốn nhút nhát, có vẻ hơi bối rối trước sự xuất hiện bất ngờ của Huy. Cô chỉ khẽ gật đầu chào lại, má hơi ửng hồng.
Minh chỉ ngồi nghe, cây bút chì trong tay vô thức siết chặt. Cậu cảm thấy mình như một người ngoài cuộc, không chen vào được câu chuyện của họ. Mùi giấy cũ, mùi mực in quen thuộc của thư viện dường như bị lấn át bởi mùi nước hoa nam tính phảng phất từ Quang Huy. Cậu nhìn thấy ánh mắt tự tin của Huy, cách anh ta giao tiếp một cách tự nhiên và thoải mái với Ngân, như thể họ đã quen biết từ lâu và có chung một thế giới. Những lời lẽ của Huy, dù chỉ là về kế hoạch sự kiện của khoa, nhưng lại mang một sự gắn kết mà Minh cảm thấy mình không có.
Cậu nhớ lại những đêm dài trằn trọc trong căn phòng trọ nhỏ, những nỗi lo lắng về việc hòa nhập, về sự khác biệt giữa mình và những người bạn Hà Nội gốc. Quang Huy, với vẻ ngoài điển trai, phong thái tự tin và khả năng tham gia vào mọi hoạt động của trường, chính là hiện thân cho tất cả những gì Minh cảm thấy mình còn thiếu sót. Cậu, một chàng trai tỉnh lẻ rụt rè, bỡ ngỡ giữa lòng Hà Nội rộng lớn, luôn mang trong mình khát vọng vươn lên nhưng cũng không ít nỗi lo hòa nhập. So với Quang Huy, Minh cảm thấy mình thật nhỏ bé, lạc lõng.
Quang Huy tiếp tục nói thêm vài câu về kế hoạch, về những người sẽ tham gia, và Ngân thỉnh thoảng lại đưa ra một vài ý kiến súc tích. Dù Ngân vẫn trầm tĩnh, nhưng sự tương tác giữa cô và Huy diễn ra một cách suôn sẻ, không gượng ép. Minh vô thức đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi màn đêm đã bắt đầu buông xuống, nuốt chửng những tia sáng cuối cùng của ngày. Cậu tránh ánh nhìn của Quang Huy, không muốn để lộ sự bối rối và những cảm xúc tự ti đang trỗi dậy trong lòng.
Một cảm giác ngột ngạt nhẹ nhàng bao trùm lấy Minh. Cậu cảm thấy như có một bức tường vô hình đang dựng lên giữa mình và Ngân, và Quang Huy là một phần của bức tường đó. Bất giác, cậu nghĩ đến cuốn sổ tay ghi chép chung, đến hình vẽ phác thảo quê hương mình. Liệu Ngân có thực sự hiểu được thế giới của cậu, một thế giới đơn sơ, mộc mạc, hoàn toàn khác biệt với những sự kiện sôi nổi, những kế hoạch lớn lao mà Quang Huy và Ngân đang cùng nhau xây dựng?
Quang Huy cuối cùng cũng tạm biệt Ngân và An Nhiên, hứa hẹn sẽ gửi chi tiết kế hoạch qua tin nhắn. Khi bóng anh ta khuất dần sau những kệ sách cao ngút, không khí trong góc bàn mới trở lại vẻ tĩnh lặng ban đầu. Nhưng trong lòng Minh, sự tĩnh lặng ấy đã bị phá vỡ. Cậu cảm thấy một gánh nặng vô hình đè lên vai, nặng hơn cả chiếc cặp sách cậu đang mang. Những cảm xúc tự ti, những nỗi lo lắng về khoảng cách xuất thân, về khả năng hòa nhập lại trỗi dậy, mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Cậu biết rằng, con đường để kéo gần khoảng cách với Ngân không chỉ là những bước chân thành, mà còn là một cuộc chiến thầm lặng với chính những nỗi sợ hãi trong lòng cậu.
***
Khi đồng hồ trên tường thư viện điểm những tiếng cuối cùng của buổi tối, Hoàng Minh, Lê Ngân và An Nhiên cùng nhau thu dọn sách vở. Bên ngoài, màn đêm Hà Nội đã bao trùm hoàn toàn, và cái lạnh của đầu đông dường như đã giảm sâu hơn vài độ. Gió thổi mạnh hơn, lùa qua những tán cây trơ trụi trước thư viện, tạo ra những tiếng xào xạc khô khốc. Mùi khói xe, hơi lạnh của đêm đông, và thoang thoảng mùi ẩm mốc của những góc phố khuất len lỏi vào từng hơi thở.
An Nhiên tạm biệt hai người, khoác chặt chiếc áo ấm rồi đi về hướng xe buýt của mình. Minh và Ngân bước đi trong im lặng một đoạn, những bước chân khẽ khàng trên vỉa hè lát đá. Ánh đèn đường vàng vọt chiếu xuống, tạo nên những bóng người đổ dài, rồi lại ngắn lại theo từng nhịp bước. Cái lạnh cắt da của Hà Nội như thấm sâu vào từng tế bào, khiến Minh phải khoanh tay trước ngực, không chỉ vì lạnh mà còn vì cảm giác bất an và xa cách đang len lỏi trong lòng.
Hình ảnh Quang Huy với nụ cười tự tin, phong thái thoải mái khi trò chuyện với Ngân vẫn luẩn quẩn trong tâm trí Minh. Cậu cố gắng tìm lời để nói, để phá vỡ sự im lặng đang kéo dài, nhưng cảm thấy bế tắc. Mọi câu chữ đều như nghẹn lại ở cổ họng, bị thay thế bằng một cảm giác tự ti khó tả. Quang Huy, với sự năng động và mối quan hệ rộng rãi, dường như thuộc về một thế giới mà Minh, một chàng trai tỉnh lẻ, vẫn còn đang cố gắng hòa nhập.
Cuối cùng, Minh khẽ cất tiếng, giọng cậu nhỏ nhẹ, có chút ngập ngừng, như thể sợ làm vỡ tan bầu không khí tĩnh mịch của đêm đông. "Cậu và Huy... có vẻ thân thiết nhỉ? Cậu ấy... rất năng động." Cậu cố gắng giấu đi sự bận tâm trong lời nói, nhưng có lẽ sự bối rối đã lộ rõ trong ánh mắt.
Ngân vẫn nhìn thẳng phía trước, đôi mắt trầm tĩnh lướt qua những con phố đã thưa thớt người qua lại. Giọng cô vẫn nhẹ nhàng, chậm rãi, không chút biến động. "Bọn mình cùng ban tổ chức sự kiện của khoa thôi mà. Cậu ấy là người có trách nhiệm." Cô không giải thích thêm, không đi sâu vào chi tiết, như thể đó chỉ là một sự thật hiển nhiên, không có gì đáng để bận tâm hay phân tích. Minh cảm thấy một sự hụt hẫng nhẹ. Có lẽ, Ngân không nhận ra được sự bận tâm của cậu, hay cô ấy không muốn cho cậu biết nhiều hơn.
"Hà Nội rộng lớn thật," Minh lẩm bẩm, giọng cậu khẽ khàng, gần như là tự nói với mình, một lời thì thầm lạc lõng giữa màn đêm. "Những người sinh ra ở đây... họ khác mình nhiều quá, như có một khoảng cách vô hình vậy." Cậu không trực tiếp nói về Ngân, nhưng những lời đó lại chất chứa nỗi lòng của cậu, nỗi sợ hãi về sự khác biệt giữa hai thế giới, giữa một cô gái Hà Nội gốc tinh tế và một chàng trai tỉnh lẻ rụt rè. Khoảng cách không chỉ là địa lý, mà còn là trong tâm hồn, trong cách họ nhìn nhận và hòa nhập với cuộc sống.
Ngân vẫn bước đi bên cạnh, không một lời đáp lại. Cô không biết Minh đang nghĩ gì, hay cô chỉ đơn giản là không muốn tham gia vào những suy tư mang tính cá nhân như vậy. Sự trầm tĩnh của cô đôi khi khiến Minh cảm thấy khó tiếp cận, như một bức tường vô hình khác, cao hơn và khó vượt qua hơn cả những sự khác biệt về xuất thân.
Minh bước chậm lại một chút, để Ngân đi trước mình một đoạn. Cậu nhìn theo bóng cô gái mảnh mai khuất dần trong ánh đèn đường vàng vọt, rồi lại hiện ra khi đi qua một trụ đèn khác. Cái lạnh của Hà Nội dường như càng thấm sâu hơn vào da thịt cậu, không chỉ là cái lạnh của thời tiết, mà còn là cái lạnh của tâm hồn. Cậu cảm nhận rõ hơn khoảng cách vô hình đang kéo dài giữa họ, một khoảng cách mà cậu không biết mình có đủ dũng khí và khả năng để rút ngắn hay không.
Những lời chưa nói, những cảm xúc chưa được bày tỏ, và cả những nỗi lo lắng về sự không tương xứng, tất cả cùng hòa quyện vào cái rét ngọt của đêm Hà Nội. Minh biết, con đường phía trước còn rất dài, và những thử thách sẽ không chỉ đến từ bên ngoài, mà còn từ chính những nỗi sợ hãi trong lòng cậu. Đêm Hà Nội vẫn lạnh lẽo, nhưng đâu đó trong sâu thẳm tâm hồn Minh, một ngọn lửa hy vọng bé nhỏ vẫn le lói, dù chỉ là một đốm sáng yếu ớt, giữa màn đêm rộng lớn. Cậu tự hỏi, liệu có một ngày nào đó, khoảng cách vô hình này sẽ được xóa nhòa, hay nó sẽ mãi mãi là một sợi dây vô hình, níu giữ hai trái tim lại gần nhau nhưng không bao giờ thực sự chạm tới?